Vali İsa Küçük ile geçen yıl bu zamanlarda yaptığımız röportajda konu termik santrale gelince &[#]8220;Çevre Düzeni Planı ne derse o olur&[#]8221; demişti.
Çevre Düzeni Planı, o dönemde itirazların görüşülmesi safhasındaydı.
Kömür çıkarmak için geldiği Amasra&[#]8217;da termik santral kurmayı planlayan Hema Endüstri A.Ş.&[#]8217;de plana itiraz edenler arasındaydı.
Çevre ve Orman Bakanlığı&[#]8217;nın bu itirazları görüşüp karara bağlaması bir yıldan fazla sürdü.
Çevreye duyarlı vatandaşlar gelişmeleri yakından takip ediyor, bakanlığa, valiliğe ve ilgili birimlere dilekçe üzerine dilekçe veriyor, konu hakkında bilgi edinmek istiyordu.
Yapılan başvurulara beklenen cevap bir türlü gelmek bilmedi.
Ne zaman ki Milletvekilimiz Rıza Yalçınkaya, meclise bu konuda önerge verdi, planın akıbeti işte o zaman belli oldu.
Çevre ve Orman Bakanı Veysel Eroğlu, Yalçınkaya&[#]8217;nın önergesine verdiği cevapta, yapılacak santralın Amasra&[#]8217;nın tarihi ve turistik değerlerine zarar vereceğini belirterek, şirkete &[#]8220;santral için başka bir yere bak&[#]8221; diyordu.
Bakanın açıklaması yetiyordu ve artıyordu ama bunu bir bakanın söylemesi bile çevrecileri tatmin etmiyordu.
Derken plan valiliğe geldi ve son kez askıya çıktı.
Planın son hali ile termik santrale izin vermediği, bu bölgede yapılacak santrali Filyos Vadisine kaydırdığı anlaşılıyordu.
Çevre Düzeni Planı&[#]8217;nın son haline yapılacak itiraz süresi 9 Kasım&[#]8217;da doluyor.
Geçen hafta Cuma günü belediyede bu konuda bir toplantı yapıldı.
Belediye Başkanı Cemal Akın ilgili kurumların sahipleri veya temsilcileri ile planı masaya yatırdı.
Toplantıdan çıkan sonuç, Ticaret ve Sanayi Odası ile belediye açısından plana itiraz edilmesi yönündeydi.
Toplantıda hazır bulunan TSO Yöneticisi Birol Dikyurt ve Sami Karakaş&[#]8217;ın görüşü, &[#]8220;Çevre Düzeni Planı yatırımcıya engel olur, Bartın&[#]8217;ın önünü tıkar&[#]8221; şeklindeydi.
Çevre Düzeni Planı Bartın&[#]8217;ın gündemine termik santralle birlikte geldi.
Planların anayasası olarak bilinen bu plan üç il içinde en çok Bartın&[#]8217;da konuşulmuştur.
Zonguldak ve Karabük, Çevre Düzeni Planı&[#]8217;nı Bartın kadar bilmez.
Aylarca bu planla yatıp bu planla kalkan Bartınlıların önüne şimdi konu başka bir haliyle, şekil değiştirerek geldi.
Planı daha önce aylarca santral kurmaya izin verecek mi diye tartışmıştık.
Bugün &[#]8220;yatırımcıya engel mi, Bartın&[#]8217;ın önü kesilir mi tartışması&[#]8221; yapacağız.
Çevre Düzeni Planı adı üzerinde çevreyi düzenleyen bir plan.
Sadece çevreyi değil, tarımı, turizmi, sanayiyi de düzenliyor.
Çevrenin Düzeni&[#]8217;ni sağlayan bu planın öncelikle çevreyi koruyup kollaması kadar doğal bir şey olmaz.
Sanayi Düzeni Planı olsaydı, sanayiyi düzenleyecekti.
Sanayi o zaman daha çok korunacak ve kollanacaktı.
Bugüne kadar sadece termik santrale ve Hema&[#]8217;ya engel olan Çevre Düzeni Planı yatırımcıya engel olur demekle herhalde termik santral ve Hema kast edilememiştir.
Amasra planda turizm bölgesi ve su ürünleri üretim alanı olarak göründüğü için termik santral gibi doğaya ve insan sağlığına zararlı bir yatırım yapılamıyordu.
Vali Beyle geçen yıl yaptığım ve üç bölüm halinde verdiğimiz röportaj eski gazetemizde &[#]8220;Santralın iyisi yapılabilir&[#]8221; şeklinde çıkmıştı.
Çevre Düzeni Planı, Bartın-Amasra ve çevresine &[#]8220;iyisi olsa bile&[#]8221; termik santral yapmayı yasaklıyor.
Şimdi plana sanayicilerin lehine itirazlar edilecek.
Bartın&[#]8217;ın önünü açmak için yapılacak bu itirazlar sakın termik santralin önünü açmasın?
Dimyat&[#]8217;a pirince giderken evdeki bulgurdan olmayalım.
Teşvik var, sanayi parseli yok
Yıllarca il olmak için uğraş veren Bartın il olduktan sonra da teşvikli il olmak için çaba harcadı.
Sonunda Bartın il de oldu, teşvikli il de oldu.
Bartın teşvikli il olmadan önce kalkınmada birinci derecede öncelikli yöreydi.
Bu da bir nevi teşvikti ama birçok avantajları olan başlı başına bir teşvik paketi içinde yer almaya benzemiyordu.
Kalkınmada öncelikli ilin pek bir faydası görülmedi.
Bartın bu yüzden teşvikli il olmayı çok istedi.
Teşvikli il düzenlemesi 2002&[#]8217;den önceki dönemde o zaman ki koalisyonlar zamanında da yapılmıştı.
Hatta o zaman süper teşvikli iller bile vardı.
O düzenlemelerin içinde Bartın&[#]8217;ın yer almaması büyük tepki çekmiş, üzüntüye neden olmuştu.
Bartın teşvikli il düzenlemesiyle 2004 yılının şubat ayında tanıştı.
Milli geliri 1500 doların altındaki illeri kapsayan düzenleme 5 yıllığına çıkmış, ilk etapta 21 daha sonra 36 olan il sayısı araya giren diğer illerle birlikte 49&[#]8217;u bulmuştu.
Fakir iller için yapılan bu düzenleme siyasi ağırlığı olan illerin araya girmesi sonucu amacından sapmıştı.
Bartın bu düzenleme sayesinde yarım kapasite ile çalışan Organize Sanayisini tam kapasite ile çalışır hale getirmiş, OSB&[#]8217;de tevsii (genişleme) alanı da açarak fabrika sayısını biraz daha artırma imkanı bulmuştu.
Batıya yakın oluşu, işgücü potansiyeli ve ulaşım olanaklarının çeşitliliği sayesinde yatırımcı akınına uğrayan Bartın&[#]8217;ın bu avantajlarına rağmen bir handikapı vardı.
Bu handikap yer sorunuydu.
Üniversite kampüs alanının tespitinde yaşanan sorun o gün sanayi parseli konusunda yaşanmış, birçok yatırımcı düzenlemenin 5 yıl gibi kısıtlı bir süre için çıkmasını da göz önüne alarak kapsam içindeki başka illere gitmişti.
Tevsii alanını da 3 yılda ancak tamamlayabilen ilde teşvik yasası ile gelen fabrika 20 ise yer sorunu olmasaydı bu sayı 50, belki de 100 olacaktı.
Önüne yer sorunu çıkmasaydı bugün çok daha iyi bir konumda olacağı kesin olan Bartın sektörel teşvik paketinde o zaman belki de 3. bölgede değil de durumu daha iyi olan illerin yer aldığı 2. bölgede yer alacaktı.
Türkiye&[#]8217;yi 4 bölgeye ayıran yeni düzenlemede Bartın 27 il ile birlikte 3. bölgede yer alıyor.
3. bölge Doğu ve Güneydoğu illeri ile bir kısım Karadeniz ilini içine alan 4. bölgeden sonra en avantajlı bölge.
Yüzde 20 olan kurumlar vergisi Bartın&[#]8217;da yeni pakete göre yeni yapılacak yatırımlar için yüzde 4 olacak.
Bartın&[#]8217;da yatırım yapacak olanlara devlet yüzde 40 katkı yapacak, sigorta primlerini 5 yıl süreyle devlet ödeyecek, yeni yatırımlarda kredide faiz desteği verilecek.
Birinci ve ikinci bölgedeki tekstilcilere Bartın&[#]8217;ın da yer aldığı 3. bölge ile 4. bölgedeki illere taşınmaları halinde 5 yıl kurumlar vergisi yüzde 5 olacak.
Buna benzer daha birçok avantaj var.
Bartın&[#]8217;da teşvikten yararlanacak sektörler arasında ağaç ve mantar ürünleri imalatı, ahşap mobilya imalatı, tekstil, giyim eşyası, eğitim yatırımları, gıda ürünleri ve içecek imalatı gibi sektörler bulunuyor.
Hayvancılıkta entegre işleme tesisleri, kağıt ve kağıt ürünleri imalatı, madencilik yatırımları, makine ve teçhizat imalatı, elektrikli makine cihazları, metal eşya, çimento, beton veya suni taştan inşaat amaçlı prefabrik yapı elemanları, oteller, sağlık işletmeleri, hastane, tıp ve dişçilik, tehlikeli atık geri kazanımı ve bertaraf tesisleri de diğer sektörler.
Yeni paketin Bartın&[#]8217;a istihdam konusunda mutlaka faydası olacak.
Bu sektörler özellikle emek yoğun sektörler olması nedeniyle istihdamda muhtemelen önemli bir artış sağlanacak.
Yeni teşvik yasasına hazırlanan Bartın&[#]8217;da bu arada eski teşvik yasasının yıl sonunda bitecek olması sanayicileri kara kara düşündürüyor.
5084 sayılı teşvik yasası en az bir yıl daha uzatılmalı.
Geçen yıl bulunan ve mevcut sanayi alanından çok büyük olan yeni sanayi alanının bürokratik işlemleri de süratle tamamlanmalı.
Yoksa sanayileşemeyiz.
Yatırımcı gelir, gider ve bu da bizi çok üzer.
