İş çevresinde konuştuğumuz pek çok kişinin ekonomiye yönelik görüşlerine topladığımızda ortaya uzun bir liste çıkıyor.
Bu listeye bakınca yaşanan olumsuzluklar ve şikayetlerle ilgili &[#]8216;neden&[#]8217; ve &[#]8216;niçin&[#]8217;lerin yanıtını bulmak daha kolay.
İşte o tespitlerden bir demet:
Bir
Zonguldak&[#]8217;ta ekonominin giderek daralması beraberinde hep yeni sorunlar getiriyor. Her ayın başında sıcak para girişine alışmış olan Zonguldaklı hala bu işlerin böyle gideceği hayaliyle yanıp tutuşuyor.
İstiyor ki hep böyle gitsin. Kimse fazla yorulmasın.
İki
Ekonomideki globallik büyüdükçe Zonguldak&[#]8217;ın yerel piyasası daha faz daralıyor. Zonguldak&[#]8217;ın iç dinamiklerinin yarattığı ekonomi kendisine fazlasıyla yetecek olmasına karşın büyümek yerine küçülme artarak devam ediyor.
Üç
Zonguldak göç veriyor.
İnsanlar göç ediyor.
Öğrenciler göç ediyor.
Emekliler göç ediyor.
Beyinler göç ediyor.
Ama en önemli göçlerden biri de parada yaşanıyor.
Bu kentin parası göç ettikçe bundan herkes nasibini alıyor.
Dört
Zonguldak&[#]8217;ta az sayıda üretici var. Bunların bazıları yerel ölçekte oldukça iyi işler yapıyorlar. Bazıları ise Uluslararası ticaret piyasasında önemli işler yapıyor. Bunların sayısı artmıyor çünkü girişimcilik ruhu hala yok.
Beş
Zonguldak&[#]8217;ta iş yapan çevrelerin büyük kesimi yüzünü Zonguldak&[#]8217;a dönmüyor.
İnşaatı yapan, apartmanı diken o daireyi Zonguldaklılara satıyor ama kalorifer peteğini, kalorifer kazanını, tuğlasını, elektrik anahtarını, kapı doğramasını, pencere camını gidip gidip başka illerden alıyor.
Restoran işletmecisi, balığı Zonguldaklılara satıyor ama tabak - çanağı İstanbul&[#]8217;dan alıyor.
Bu kente santral yapıp havasını kirletenler aldığı ithal kömürün yüzde birini de Zonguldaklı üreticiden almaya tenezzül etse o ocaklarda belki bin kişi daha çalışacak.
O bin kişi kazandığı parayı yine Zonguldak&[#]8217;ta harcayacak.
Altı
Aynı olay küçük çaplı tüketim sektöründe de var. Zonguldaklı takım elbiseyi Ankara&[#]8217;dan, mobilyayı Bursa&[#]8217;dan almaya bayılıyor. Onunla da yetinmiyor eti BİM&[#]8217;den, yoğurda ŞOK&[#]8217;tan, meşrubatı Carrefour&[#]8217;dan almaya bayılıyor. Para olunca buraların kapısını çalanlar iş borca yazdırmaya gelince mahalle bakkalının veya tanıdık bir mobilyacının kapısını çalıyor.
Yedi
Beşinci ve altıncı maddede yazanlarla ilgili en büyük şikayetler ise şöyle sıralanıyor;
&[#]8220;Aradığımızı bulamıyoruz&[#]8221;
&[#]8220; Zonguldak çok kazık&[#]8221;
&[#]8220;Zonguldak&[#]8217;ta bu işi yapan var mı&[#]8221;
&[#]8220;Yok be bizimkilerin yapacağı işten ne olacak. Yapamazlar&[#]8221;.
Sekiz
Zonguldak&[#]8217;ta tüketim ve üretim yapanlar arasındaki uçurumlar bazen o kadar artıyor ki; &[#]8220; Zonguldak&[#]8217;tan gerçekten adam olmayacağına&[#]8221; inanmaya mecbur kalıyorsunuz.
Kendi üreticisini küçümsemeye, kendi girişimcisini yalnız bırakmaya alıştırılmış bir kentte ekonominin büyümesini beklemek fazla iyimserlik olur.
Dokuz
Ticari yaşamlarını birbirlerine mal satma üzerine kuran girişimcilerin zorunlu hallerde dışa açılması elbette çok normal karşılanmalı.
Ancak zorunlu olmayan hallerde bile küçük hesaplar yaparak, küçük fiyat farklarını gerekçe göstererek &[#]8216;param var her yerden alırım&[#]8217; egosu ile hareket etmeleri bu kente atılan en büyük kazıktır.
On
Bugün bir liranız yoksa sizi otobüse bindirmezler.
Bir kere yalan söyleseniz bile ikincisinde idare etmezler.
O önemsiz gibi görünen paranın bazen ne kadar büyük olduğunu daha iyi anlarsınız. Ama Zonguldak&[#]8217;ın paraları oluk oluk dışarı akıyor.
Şu veya bu nedenlerden dolayı başka illere gidiyor.
İşte bu nedenlerden dolayı 30 ülkeye ihracat yapma başarısı gösteren firmaların ürünleri bile Zonguldak&[#]8217;ın yüksek egosu karşısında değersiz ve önemsiz oluyor.
Onbir
Küçük gibi görünen o paralar Zonguldak&[#]8217;taki üreticiye, Zonguldak&[#]8217;taki esnafa aktarılsa bugün yüzlerce girişimcimiz olur, girişimciler daha fazla üretim yapma ve binlerce kişiye istihdam sağlama imkanı bulurlardı.
Memleketin bu halinden memnun olmadığını söyleyen herkesin yapabileceği şeyler var.
Zonguldak&[#]8217;ta üreten ve tüketen herkesin yapabileceği şeyler var.
Bu konuda TSO ve Esnaf Odaları yıllardır bu konuda önderlik yapamadılar veya başladıkları şeylerin arkasını getiremediler.
Zonguldak&[#]8217;ın yerel piyasasının buna şiddetle ihtiyacı var.
Eğer bunlar yapılabilse aslında herkes kazanacak.
Geç kalınmış bir adım ama hala çok şey yapılabilir.
Özetle;
Komşularından mal al ki komşularında senden alsın!
