Kasap İsmailin tarlası ve Kozlu

Yüksel Yıldırım

07.12.2016 - 11:17 Yayınlanma

8 Paylaşım

Kozlunun tarihi Zonguldak tarihi kadar eski. Havzanın maden müdürlüğünün olduğu ilk adres Kozludaydı... Madenciliğin Adan Zye yaşandığı bir coğrafyadır Kozlu Yerli ve yabancı şirketlerin havzadaki kömürün büyük bir kısmını Kozludaki ocaklardan çıkarılıyordu. Zonguldak Kozlu arasındaki bağlantı yolunun da bir tarihi var tabi ki!

1930 yılına kadar Zonguldak Kozlu arasında, kara ulaşımını sağlayacak kullanışlı bir yol yoktu. Denizden motorlarla ya da küçük sandallarla taşımacılık yapılıyordu... Karadenizin keyfi gelirse tabi Fırtınalı havalarda, denize paralel patika yollardan yaya olarak veya at üzerinde ulaşım sağlanıyordu. Arazinin dağlık ve taşlık olması, kıyı şeridinin denize dik olması karayolunun geç gelmesinde önemli rol oynadı.

Zonguldak Kozlu arasına, Zonguldak tarafından bakarsak, Baklaya ve İncivez bölgesi uzun yıllar bakirliğini korumuş, son 50 sene içinde diğer bölgelere oranla % 100 daha fazla yapılaşma göstererek doluluk kapasitesini aşmıştır. Oysa bu bölge 1950lere kadar tercih edilmeyen, bodur bitkilerim hakim olduğu ıssız ama doğallığını koruyan bir bölgemizdi

1930 yılında açılışı yapılan Zonguldak Kozlu arası ilk karayolu bağlantısı 1955 yılında açılan Zonguldak Ereğli bağlantılı İstanbul karayolunun Zonguldak girişi oldu.

Artan yoğunluk, yol kenarındaki yapılaşma, dik rampa ve virajlar trafiği karşılayamaz duruma getirince sahil yolu gündeme geldi. 1957 tamamlanan liman ve merkez Lavuar tesisleri yapılırken, dolgu için Baklaya bölgesinden alınan kaya ve hafriyat, sahilde servis yolu oluşmasını sağlamıştı. Aynı şekilde Lavuardan çıkan kömür atıkları taşıyıcı bantla Balkayadan denize dökülüyor, yıllar geçtikçe akıntıların sürüklediği döküntü Kozluya kadar olan denize dik sahil bandında kumsal olmasına da sebep oldu. Bu oluşum sahil yolu için bir lütuftu

1973 yılında Balkayada Uzunmehmet Anıtının yapılması karar verildiğinde Zonguldak Kozlu arasındaki sahil yolu henüz yoktu. Anıtın bitirilmesinden kısa bir süre sonra Zonguldak Kozlu sahil yolu, bir bölümü dağ kesilerek, bir bölümü de deniz doldurularak tamamlandı

Kozlu maden ocaklarından çıkan atıklar, Kozlu merkezi kullanım sahasının genişletilmesi için Kozlu körfezi doldurularak denizden yer kazanıldı

KASAP İSMAİLİN TARLASINDAN, KASAPTARLAYA

Znguldakı Kozluya bağlayan sahil yolunun, belediye sınırlarından itibaren Kozlu tarafında kalan kısmı Kasaptarla bölgesidir. Kasaptarla Plajıda bu araziye kıyı olan denizin dolgu olan kumsalının adıdır.

1975 yılında açılan sahil yolu ve daha eski olan 1930 yılında açılan Zonguldak Kozlu üst yolundan öncesini bilirsek Kasaptarla adının nerden geldiğini anlamış oluyoruz

Zonguldak Kozlu belediye sınırı olan İncivezden Kozlu istikametine doğru, önce Domuzini ve sonra Kasaptarladaki maden ocaklarından çıkartılan kömürün Kasaptarla lavuarında yıkanıp, atıkların denize döküldüğü bölgenin bitişi olan alandır Daha önceleri tarlasında hayvan besleyen, mandra çiftliği kurup kesim yapan Kasap İsmailin arazisidir Kasap İsmail sonra kömür mostralarına rastlayınca madenciliğe başlar ve bölgede adıyla anılan Kasaptarla madenlerinin ilk ev sahipliğini yapar.

1933 yılında İtalyanların kurduğu elektrik santrali bu arazi üstündedir. Sanayi etrafında yerleşmede olur, bu bölge bugünde aynı isimle anılan, Kasap İsmailden Kasaptarlaya dönüşmüştür

KOZLU HAVZASININ KURULUŞU

1840 lı yıllarda Kozluda kömür arama ve küçük ölçekli üretiminin yapıldığını yazışmalardan öğreniyoruz. Saray Başkatibinin Bolu Ferikine (Korgeneral) yazdığı 12 Safer 1257 (6 Nisan 1841 ) tarihli yazı, Kozlu ve taşkömürü ile ilgili Osmanlı belgelerinin olasılıkla ilkidir.1848 yılında havza sınırları belirlenip, Padişah Vakfına devredilmesinden sonra, tüm havzada olduğu gibi Kozluda da maden ocakları, çok sayıda şirket tarafından imal ruhsatları ile işletilir.Demiryolunun sürülmesi nakliyat ve yükleme sorunlarının çözülmesi sonucu üretim artışı sağlamak amacıyla, 1851 yılında, İngiliz mühendis Barklay (Barclay Brothers) ve 8 maden nezaretçisi Evkaf Nezareti tarafından özel anlaşma ile havzaya getirilir. Havzadaki çalışmaları takip etmek üzere Ereğlide görevlendirilen ve Kozlu ocaklarının başında bulunan saray mühendisi Enis Bey tarafından, İngiliz uzmanların kalacağı lojmanlar yaptırılır. İngiliz teknik elemanların gelmesiyle, Kozlu merkez seçilerek, yeni ocaklar açılır. Bu dönemde daha önce getirilen Hırvat işçiler çalıştırılmaya devam edilir.

İngiltereden getirilen demiryolu malzemesi ve vagon ile, Havzada ilk demiryolu taşımacılığı olan, Kozlu sahilinden Papaz Havzasına kadar dekovil hattı yapılır. Ayrıca, sahilde yükleme tesisleri Barklay tarafından 1851-1852de Kozluda yapılır, dekovil hattında vagon katarlarının taşınmasında katırlar kullanılır. Kozluda İngilizler tarafından sürülen dekovil hatları demiryollarının başlangıcı olur. Bazı ocaklar da Mir-i Ocaklar (devlet ocakları) adı altında istihkâm subay ve erleri (asker işçiler) tarafından işletilir. 1878de havzadaki ocaklar numaralandırılırken ilk 33 numara kozlu ocaklarına verilir. Daha sonraki yıllarda bu sıralamanın bozulduğu görülür.

KOZLUNUN VE KOZLUDA MADENCİLİĞİN HİYERARŞİK TARİHİ

1854 Kozlu-Zonguldak ve Üzülmez mıntıkasındaki kömürlerin işletilmesi, Kırım Savaşı süresince İngiliz ve Fransızların denetimine girdi. Üretilen kömürler bu ülkelerin donanma ihtiyaçlarının karşılanmasında kullanıldı.

1885 Havzanın ilk kuyusu olan, 1 numaralı Kurci Kuyusu Kozluda Kurci şirketi mühendisi G. Ralli tarafından açıldı.

1908 Havzanın kontrolü Bahriye Nezaretinden alınarak Nafıa Nezaretine verildi ve Ereğli Maadin-i Hümayun Nezareti unvanı Ereğli Madenleri Umun Müdürlüğüne dönüştürüldü. Ereğlide bulunan müdürlük Kozluya, Bahriye Kışlalarına taşındı.

1910 Ereğli Madenleri Müdürlüğü, Kozludan Zonguldaka yeni yapılan binaya nakledildi (11 Haziran).

1926 İş Bankası Zonguldak Kömür Havzasında Kozlu Kömür İşleri TAŞı (Kömüriş) kurdu. (Daha sonraki yıllarda da Maden Kömürü TAŞ (Türkiş), Kilimli Kömür Madenleri TAŞ ve Kireçlik Kömür Madenleri TAŞı kurdu.).

1930 Zonguldak Kozlu üst yol açıldı

1937 Etibank Ereğli Kömürleri İşletmesi T.A.Ş.ı (EKİTAŞ) kurdu (28 Nisan).3146 sayılı yasa ile Ereğli Şirketinin sahip olduğu tüm mal varlıkları Etibanka devredildi (31 Mart). İhsaniye İtalyan ocaklarının ve Kömürişin İş Bankası ve Fransız hisselerinin alınmasından sonra, Kozlu Kömür İşletmesi, EKİTAŞın bir kuruluşu olarak teşkilatlandı (27 Ağustos).

1939 Kozlu-Kasaptarla Ocağında patlama oldu, 23 kişi öldü (27 şubat).

1947 Kozlu - İncirharmanı Ocağında patlama oldu, 53 kişi öldü (27 Eylül).

1950 Kozlu Uzunmehmet 1 kuyusu açıldı