İlk kez Valiliğin İnternet&[#]8217;teki Sitesinde yayınlanan termik santral ÇED başvurusu ile dikkatleri bir kez daha üzerine çeken Hema Endüstri A.Ş.&[#]8217;nin işi bu noktaya getirmesi büyük bir becerinin sonucu olsa gerek.
Bartın, Zonguldak, Karabük Çevre Düzeni Planı Amasra&[#]8217;ya termik santral kurulmasına müsaade etmediği halde şirket nerede açık kapı buldu, planın neresinden dolaştı, bu başvuruyu plana rağmen nasıl yaptı, bunlar şimdilik bilinmiyor.
Bu bilmece önümüzdeki günlerde çözülecek ve her şey ortaya çıkacaktır.
Geçen hafta bandı başa sarmış ve geçmişte yaşanan bazı olayları, açıklamaları ve haberleri hatırlatmıştık.
Geçmişte bu konuda o kadar çok şey yaşandı ki bu noktaya nasıl geldiğimizi daha iyi anlamak için gelin bandı bir kez daha başa saralım.
Geçen hafta yaptığı açıklamada, ithal kömür kullanan termik santrallere karşı olduğunu, ülkenin yer altı kaynaklarını kullanarak üretim yapan termik santrallere karşı olmadığını, fakat Amasra ve Bartın&[#]8217;a termik santral yapılmasına şiddetle karşı çıktığını, çünkü termik santralin yapılacağı yerin seçiminde çok hassas davranılması gerektiğini düşündüğünü söyleyen Bartın Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Erdoğan Atmış iyi hatırlıyor.
Termik santralle 1989&[#]8217;da tanışan Bartın, Hema ile ilk kez 1999&[#]8217;da tanışmıştı.
Şirketin sahibi Mehmet Hattat&[#]8217;ı ilk kez o tarihte dinlemiştik.
Şirketin yetkilileri arasında bulunan TTK eski Genel Müdürü Zekai Akcan ve Şerafettin Yılmaz ile birlikte projelerini açıklayan Hattat, Ticaret ve Sanayi Odası Salonu&[#]8217;nda düzenlenen bilgilendirme toplantısında, termik santralden söz etmiş, salondaki çevreciler de bunun üzerine kendisine tepki göstermişlerdi.
Bartın o zaman ayağa kalkmış, günlerce termik santral tartışması yapılmış, şirket giderek artan tepkiler üzerine projesini uygulamaktan vazgeçmişti.
Hattat&[#]8217;ın Hema&[#]8217;sı 14 Şubat 2005&[#]8217;de Bartın&[#]8217;a bir daha geldi.
Bu tarihte Zonguldak&[#]8217;ta yapılan ihale ile TTK&[#]8217;dan Amasra B sahasını 20 yıllığına kiralayan Hema&[#]8217;nın sahibi Hattat ilk açıklamalarında, Amasra&[#]8217;ya termik santral kurmaya değil kömür çıkarmaya geldiğini söylemişti.
Mehmet Hattat, Çevre Meclisi tarafından geçen hafta yapılan açıklamada da hatırlatıldığı gibi Ticaret ve Sanayi Odasında yapılan bilgilendirme toplantısında, &[#]8220;termik santrali halk isterse kurarız&[#]8221; demişti.
Şimdi çok iyi anlaşılıyor ki halk isterseden kasıt demek ki ÇED sürecindeki halkın katılımı toplantısıymış.
Sayın Hattat, termik santrali şirin göstermek amacıyla yörede 2005&[#]8217;den bu yana yaptığı altyapı çalışmaları sayesinde bu toplantıdan santrale evet çıkacağını düşünüyor olmalı.
Biliyorsunuz işsizlik yörenin yumuşak karnı ve Hema&[#]8217;da buna güveniyor olmalı.
Bu toplantıdan önce Zekai Akcan ve Şerafettin Yılmaz&[#]8217;ın 2005 yılı içinde TSO&[#]8217;yu ziyaretinde termik santral konuşulmuş, o dönem TSO Yönetiminde yer alan Serhat Çörek, santralin turizme zarar vereceğini söylemiş, bazı Oda Yöneticileri de bu görüşe katılmış ve şirket yöneticilerini uyarmışlardı.
2007 yılından itibaren termik santral kuracağını söylemeye başlayan şirket yerel gazetelere verdiği bayram ve yılbaşı mesajlarının arasında bu projesinden açık bir şekilde söz ediyor, 11 bin kişilik istihdamdan da bahsederek, tepkileri azaltmaya çalışıyordu.
Hema Endüstri A.Ş. Başkan Yardımcısı ve Yeni Yatırımlar Direktörü Tolga Tonguç&[#]8217;un Ocak 2008&[#]8217;de Bartın Amasra ile Zonguldak Kandilli&[#]8217;ye termik santral kuracaklarını açıklaması da, bu saatten sonra artık bilinen bir şeyin dile getirilmesi anlamına geliyordu.
Tonguç&[#]8217;un santral kuracağız açıklaması, ilk başlarda bunu reddeden ve &[#]8220;gündemimizde santral yok ama halk isterse kurarız&[#]8221; diyen, şirketin sonunda ağzından baklayı çıkarmış olması anlamına geliyordu.
Asıl niyetini 2007 yılından sonra açıklayan şirket, aslında başından beri termik santral planlıyordu fakat bunu belli etmiyordu.
Amasra B sahasını 20 yıllığına kiralayan Hema&[#]8217;nın Bartın&[#]8217;a, çıkaracağı kömürü kuracağı santralde elektriğe dönüştürüp devlete satmanın hesaplarını yaparak geldiği böylece görülmüş oluyordu.
Amasra&[#]8217;da çıkarmayı taahhüt ettiği kömürü 3 yıllık hazır döneminde çıkaramayan, TTK&[#]8217;dan bir kere 17 aylık süre uzatımı alan, sonra yeni bir süre uzatımı daha isteyen Hema&[#]8217;nın kurmayı planladığı büyüklükte bir santralde çıkaracağı kömürle bu işi yapamayacağı belli.
MHP İl Başkanı&[#]8217;nın dediği gibi &[#]8220;santrali ithal kömürle çalıştıracaklar&[#]8221;
Aynı şeyi daha önce Faruk Narin söyledi.
Bartınspor profesyonel ligdeyken başkanlığını yapan Faruk Narin ile yaptığımız telefon görüşmesinde, santrali çalıştıracak kömürün karşıdan, yani Ukrayna&[#]8217;dan veya Rusya&[#]8217;dan getirtileceğini düşündüğünü anlattı.
Bu düşünceleri doğru kabul edersek Hema santralini kömürünü alacağı ülkelere kursa daha iyi eder. Diyelim ki Ukrayna&[#]8217;da santrali kurdu, Türkiye&[#]8217;ye Karadeniz&[#]8217;in altından kablo ile elektrik gönderip satabilir.
Bu sayede çevremiz temiz kalır, sağlığımız bozulmaz, Ukrayna&[#]8217;nın veya Rusya&[#]8217;nın ucuz ve kalitesiz ithal kömürünün pisliğini de çekmemiş oluruz.
Bu işi ithal kömürle yapacağı düşünülen Hema&[#]8217;nın kiraladığı alanda yaklaşık 500 milyon ton taşkömürü var.
Yer altından kömür çıkarmak hem çok zor hem de büyük maliyetler gerektiriyor.
Böyle olduğu için kömür üretimi dünyanın her tarafında devlet tarafından sübvanse ediliyor, destekleniyor.
Hema kömür çıkarmayacağım demiyor, çıkaracağım kömürü termik santralde yakacağım ve işin içinden bu şekilde çıkacağım diyor.
Tabi ki özel sektör devlete benzemez, kömür çıksın da nasıl çıkarsa çıksın, stratejik önemi var, ülkeye lazım diye düşünmez, zararına iş yapmaz.
Diyeceksiniz ki Hema zararını düşünmesin de Bartın düşünsün mü?
Kimse zararını düşünmez.
Kendi zararını düşünmeyen Hema başkasının zararını da düşünmesin o zaman.
Termik santraller çevreye ve insan sağlığına verdikleri zararlarla tanınıyor, biliniyor.
Böyle kötü bir ünleri ve sabıkaları var. Bu yüzden istenmiyor ve tepki çekiyor.
Santralin halka rağmen Amasra&[#]8217;ya kurulamayacağını düşünüyoruz.
Bu aşamada Milletvekillerinin tavırları da çok önemli.
Muhalefetteki vekilimiz Yalçınkaya&[#]8217;nın tavrını biliyoruz, bugüne kadar santral karşıtı çok sayıda çıkış yaptı.
İktidardaki vekilimiz Tunç ise geçen hafta yaptığı açıklamada Hema&[#]8217;nın Çevre Bakanlığı&[#]8217;na yaptığı ÇED başvurusunun termik santral yapılacağı anlamına gelmeyeceğini söylemiş, bunu ikinci kez yaptığı açıklamada tekrar etmiş, &[#]8216;santral geliyor demek yanlış&[#]8217; demişti.
Milletvekili Tunç, &[#]8220;Konu sadece ve sadece idareye yapılan bir başvuru dilekçesinden ibarettir, herkes istediği kuruma istediği dilekçeyi verebilir, ama bu dilekçe sahibinin her zaman haklı olduğunu göstermez. Konu değerlendirildikten sonra ilgilisine cevap verilir. Burada da benzer bir durum vardır. İlgili firma halkın tepki gösterdiği, 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planında yer verilmeyen bir konuda başvuru yapmıştır. Bu başvuru yasal prosedürü içerisinde değerlendirilecektir&[#]8221; diye konuşmuştu.
Tunç bu sözlerle, santral yapımına izin vermeyen Çevre Düzeni Planı&[#]8217;na dikkat çekiyor.
Bunu olumlu bir gelişme sayabiliriz.
En azından santral yanlısı tavır takınmıyor.
Zaten geçen yıl yaptığı bir açıklamada da &[#]8220;Amasra&[#]8217;ya termik santral kurulmayacak&[#]8221; demişti.
Bu açıklamayı önceki yazımda hatırlatmıştım.
Önceki yazımdan laf açılmışken Tema Zonguldak Temsilcisi Berran Aydan&[#]8217;ın gönderdiği mesaja değinmeden geçmeyelim;
&[#]8220;Yazınızda doğaya, çevreye verdiğiniz önemden dolayı sizi kutluyorum. Biz yıllarca Zonguldak´ta Çatalağzı Termik Santrali (ÇATES)&[#]8217;in atıklarının denize deşarjının engellenmesi için mücadele ettik. Hatta yargı yoluna gittik. Kazandık. Sonucunda kül barajı için inşaat başladı.
Sanırım 10 yıl oldu, hala kül barajı bitip devreye girmedi. Amasra´ya termik santral cinayet olur. Bu konudaki görüşlerimi Pusula dergisinin aralık sayısındaki söyleşimde dile getirdim. TEMA Vakfı olarak Genel Merkezimizle birlikte sözü geçen Çevre Planıyla ilgileniyoruz ve gelişmeleri izliyoruz. Hatta hukuk bölümümüz bazı yasal itirazlarda bulundu&[#]8221;
Termik santral benim 1989&[#]8217;da mesleğe adım atar atmaz karşılaştığım ilk haber konusuydu.
O zaman da Tarlaağzı köyüne termik santral yapımı gündeme gelmiş, İstanbul&[#]8217;dan otobüslerle gelen çevreciler köyde eylem yapmışlardı.
Köylüler çevrecileri gözlemelerle ve ayranlarla ağırlamışlardı.
Piknik havasında geçen eyleme sanatçı Füsun Erbulak da katılmıştı.
Anlayacağınız meslekte gözümü açtım termik santral.
Gözümü kapayacağım, galiba yine termik santral olacak.
Bakalım bu sefer ki varta nasıl atlatılacak.
