CHP Milletvekili Ali Koçal herkesten önce davrandı.
17 Mayıs&[#]8217;ta meydana gelen grizu faciasıyla ilgili bilirkişi raporunu açıkladı.
Bu raporu kurumların açıklaması gerekirdi.
Koçal açıklamasında grizu sürecinde yaşanan polemikleri de hatırlatmış.
Ortaya çıkan raporda Başbakan Recep Tayyip Erdoğan&[#]8217;ın dediği gibi &[#]8216;Kader&[#]8217; olmadığını anlatmış.
Koçal, bilirkişi raporunun önemli gördüğü maddeleri sıralamış.
Bunlar arasında yapılan tespitler de var; ama bence rapor bu haliyle eksik.
Hele hele sorumlulukların paylaşımındaki oran dikkat çekici.
Buna göre özel sektör Yapı-Tek firması yüzde 70, Türkiye Taşkömürü Kumru (TTK) yüzde 30 kusurlu.
Patlamanın tam olarak nedeni konusunda net bir şey yok; ama arada kaçan bazı detaylar var.
Bu süreçte konuyu sürekli ve ısrarlı olarak gündemde tutmaya özen gösterdik ve sonuçlar üzerinden bazı sorular sorduk.
Bu soruların asıl muhatabı TTK idi.
Faciadan bir hafta sonra 24 Mayıs&[#]8217;ta; &[#]8220;İhmaller TTK&[#]8217;yı gösteriyor&[#]8221; manşetini attık.
Bunları yazarken resmiyete dökül(e)meyen bazı detaylardan yola çıktık.
Patlamanın hemen sonrasında ise TTK yetkilisinin yüzde 4 metan seviyesini görmesine karşın neden çalışanları tahliye etmediğini sorduk.
Elbette kimse bu soruların yanıtı vermedi.
Vermeye yanaşmadı.
Koçal&[#]8217;ın açıkladığı raporda eksikler var.
Onları da her halde kurum ve makamlar açıklayacaktır; ancak yanıtlanması gereken en önemli sorulardan biri şudur.
Patlamanın yaşandığı alana ulaşmak için çöken yerleri açan ekiplerin tüm çalışmalarının kayıt altına alınması gerekmez miydi?
Facianın yaşandığı yere ilk ulaşıldığında ne neredeydi tam olarak kayıt altına alınmalıydı.
Buraya ulaşıldıktan yaklaşık bir hafta sonra incelemeye giden bilirkişi heyetinin raporu bu durumda daha sağlıklı olurdu.
Rapor üzerinden spekülasyon değil amacım; ama en azından kafamızdaki sorular ve olası şüpheler ortadan kalkardı.
Bunu daha önce önermiştik.
Her şey ilk haliyle kayıt altına alındı mı bilinmiyor.
Mesela kaynak makinesinden bahsediliyordu?
Kaynak makinesi nerede?
Raporda pervanelerin yeterli güce sahip olmadığı için metan gazını kolay sirküle edemediği vurgulanıyor.
Öte yandan rapora göre iki pervane aynı yerde ve ikisi de iki farklı arına temiz hava veriyor.
Bu sayede arından çıkabilecek metan gazlarını anayol üzerinden dışarı atılmasını sağlıyor.
Pervaneler için TTK&[#]8217;nın kullandığı pervanelerin aynısı denilmişti; ancak tam da burada önemli bir detay var.
Hazırlık çalışması yapılan birinci galeride yüzde 4 seviyesinde metan gazı ölçülmesine karşın işçiler tahliye edilmiyor.
Bir süre sonra gaz seviyesinin düştüğü görülüyor; çünkü sensör bölgesinden geçiyor ve ilerliyor.
Birinci arında metan gazının olma nedeni buradaki göçük.
Bu sırada ikinci hazırlık çalışması yapılan galeride rutin çalışmalar var.
Yani metan gazı doğuracak bir ortam yok.
Ancak birinci arından azaldığı görülen metan gazının ikinci arında yeniden ortaya çıktığı ve yükseldiği gözleniyor.
Bu da pervanelerden aynı yerde değil, ikinci arına hava veren pervanenin ana yol üzerinde daha ileride olduğu şüphesini doğruluyor.
Yoksa birinci arında çıkan metan gazı, ana yola çıktıktan sonra neden diğer yan galeriye dolsun.
Ve burada çalışan işçiler de hiç bir şeyden habersiz çalışmalarına devam ediyorlar.
Raporda yan galerilerin girişinde kapıların olmadığı vurgulanıyor.
Ve diğer bulgular.
TTK&[#]8217;nın kendi evine aldığı müteahhit firmanın yaptıklarını neden sıkı sıkıya denetlemediğinin sorulması gerekiyor.
TTK&[#]8217;nın bu işle ilgili birimleri görevlerini tam olarak yapsalar ve zamanında müdahale etselerdi bu kaza zaten olmayacaktı.
Öte yandan TTK&[#]8217;nin kontrol odasında yüzde 4 metan seviyesini gören, ama yüzde 1.5&[#]8217;de bile tahliye etmesi gereken işçileri tahliye etmeyen amca ne yapıyordu.
Eşek yarışı mı oynuyordu, tavla mı?
Biz bunları sormak zorundayız.
Kurum bunları açıklamak zorunda.
Ben kurumlarda genel anlamda &[#]8216;laçkalık var&[#]8217; derken kızıyorlar.
Orada bu laçkalık olmasaydı bu kaza zaten olmazdı.
Yüzde 4 metan gazı seviyesini gören TTK&[#]8217;nın görevlisi müdahale etmiyor.
Bu saatte asansörde çalışma yapılması veya kablo döşenmesi gerekçe olamaz; ama önceden sıkı denetim yapmayan ve yüzde 4 metan seviyesinde işçileri tahliye etmeyen TTK yüzde 30 kusurlu bulunuyor.
Ve şöyle deniliyor; &[#]8220;Metan gazı tehlikeli düzeye çıkmasına rağmen, gerekli ve yetkili kişilere haber verilmediği, izleme merkezi ve ocak arasında seri bir düzenek oluşturulmadığı ocağın zamanında tahliye edilmediği&[#]8221;.
Yanlış.
Çünkü ortada bir tahliye girişimi yok ki.
Allah aşkına.
Yapılmamış tahliyenin zamanı mı olur?
Biz de bunu yedik.
Nasıl olsa olan olmuş.
Siz de görmeyin canım ne olacak?