Yaklaşık 4 ay önce Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürü Burhan İnan ile geçtiğimiz Pazartesi günü 30 maden işçisinin yaşamına mezar olan Karadon&[#]8217;da ocağa inmiştik.
Burhan Bey Ak Parti Hükümeti tarafından göreve getirilen bir isim.
Tıpkı yine Ak Parti ve bizzat Başbakan Recep Tayyip Erdoğan tarafından 6 yıl önce göreve getirilen, solcu olarak bilinen Rıfat Dağdelen gibi. Göreve geldiği günden beri medya önünde pek görmedik kendisini. Burhan Bey&[#]8217;in samimiyetine çok önceden inanmış biri olarak iş güvenliğine ve işçi sağlığına olan hassasiyetini biliyorum.
Yaklaşık 4 ay önce ocağa girdiğimizde kendisini daha fazla tanıma fırsatı bulmuştum.
Arkadaşımız İlknur Çıtlık röportaj fotoğraflarını çekerken, bu sürede uzun uzun sohbet etme imkanımız oldu.
Facianın yaşandığı ocakta rayların üzerinde uzun bir yolculuktan sonra katardan indik ve baş yukarı çıkmaya başladık. İlknur&[#]8217;un çabası bir yana. Ben zaten döküle döküle çıktım. Yer yer domuzdamlarının altından, yer yer sürünerek nefes nefese kaldığımız başyukarının zirvesinde biraz dinlenme fırsatımız olmuştu.
Sonrasında baş aşağı iniş başladı.
Alttan doğru gelen hava ile her ne kadar serinlesek de ağzımızı, gözlerimizi açmamız mümkün değildi.
Kalkan kömür tozlarından dolayı bu yürüyüş bana işkenceye dönmüştü. Ama heyecanlı ve hiç görmediğim kadar bakirdi.
Baş aşağı diye tabir edilen yerlerden yer yer sırt üstü yatarak ve aşağıya doğru kendimizi bırakarak inebildik.
Burhan Bey&[#]8217;in üzerinde ısrarla durduğu ilk iş, iş güvenliğiydi. &[#]8220;Madencinin parmağını 500 ton kömüre değişmem&[#]8221; diyordu.
Gezi süresince de yer yer uyarıları oldu.
Bazen gördüğü ihmaller karşısında birim amirlerini uyardı. Ve Burhan Bey, görev yaptığı yaklaşık 7 aylık süre içerisinde ölümlü iş kazası olmamasının mutluluğunu yaşıyordu.
[*] [*] [*]
Eğitim toplantısı için gittiği Almanya&[#]8217;da aldığı grizu haberinin ardından apar topar yurda döndü. Soruların bütün muhatabı aslında kendisiydi.
Ne olmuştu?
Her ne kadar Yapı-Tek firması tarafından galeri açma çalışması yapılsa da bölgenin en risksiz görülen yerinde grizu patlamıştı?
Burhan Bey ilk haberi ve olayın geçtiği yeri öğrendiğinde önce rahatlamış.
Ancak daha sonra belirsizlik dağılıp, olayın ciddiyetinin ortaya çıkmaya başlamasıyla adeta yıkılmış. Ve patlamaya neden olan en gerçek nedeni bulmak için çalışmanın peşine düşmüş.
[*] [*] [*]
Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürü Burhan İnan ile dün uzun bir görüşmem oldu.
Akşam saatlerinde yaptığımız bu görüşmede Genel Müdür Burhan İnan&[#]8217;la tartıştığımız esas konu grizu faciasıydı.
Pusula olarak ilk günden beri olayın perde arkasını sorguluyor ve bir takım iddialar ile soruları ortaya koyuyorduk. Amacımız ortada görülen ihmalin nedenlerinin netleşmesi, sorumlu varsa ortaya çıkmasıydı.
Edindiğimiz bilgiler doğrultusunda bunları yazarak dile getirdik.
[*] [*] [*]
Burhan Bey her şeyden önce çok üzgün.
Kurtarma çalışmalarını nasıl bir risk alarak yaptıklarını krokiler üzerinde anlatıyor.
Kurtarma asansöründen inenlerden biri de kendisi.
Kuyunun 540 metre derinliğinde yaşananları yorumlarken sözleri düğümleniyor.
Eksi 540 koduna indikleri kazandan 2, 2-5 metre mesafe uzaklıkta kalan kuyu galeri girişine kurulan köprüden nasıl geçtiklerini anlatıyor.
Ekibini kutlaya kutlaya bitiremiyor.
540&[#]8217;a uzanan köprünün altındaki betonun aşağı düşmesi durumunda 720 metredeki makara kollarına çarpacak ağırlıkla birlikte yer yüzeyindeki asansörün aşağı düşme ihtimalini anlatıyor.
Ve soruyor: &[#]8220;Biz ne yaptık?&[#]8221;
Diyorum ki: &[#]8220;Düşseydiniz bugün kahramandınız. Düşmediniz hedefsiniz.&[#]8221;
Gülüyor ve kimseye de kızmıyor.
[*] [*] [*]
Sorularımızdan bazılarına aldığım yanıtlar ise şöyle:
Patlamanın nedenine yönelik kesin bir bulgu yok. Çinbür denilen havalandırma kuyusu dibinde göçük yok. Burası halen açık ve havalandırma buradan yapılıyor. Çalışma yapılan iki galeriden çıkan metan gazının kuyu başına doğru gelmesi mümkün değil çünkü dışarından ciddi bir hava girişi var ve çift pervane çalışıyor.
Patlama noktası çıkış yönünde değil, iki yan galerinin hemen ilerisinde ve anayol üzerinde.
Dünkü haberimizde belirttiğimiz noktalardan birisi de Gelik yönünden gelen yol üzerinde karşılaşılan göçüklerin zaten eski olduğu yönündeki soruydu.
Genel Müdür burasının zaten çinbür diye tabir edilen havalandırma kuyusunda olduğu gibi yeni açılmış anayol olduğunu belirterek bunun doğru olmadığı görüşünde.
Ortada bir kaynak makinesi yok.
Olsa da yapılan iş kayıtlı olmak zorunda.
Firmanın patronlarından birisi yaklaşık bir saat önce aynı kuyudan çıkmış.
[*] [*] [*]
En bariz ve bizim de üzerinde durduğumuz konulardan birisi sensör görevlisinin yüzde 4 metan gazı seviyesini görünce neden çalışanları tahliye etmediğiydi.
Ocakta iki sensör var.
Yüzde 4 metan tespitini fark eden görevli mühendis Yapı-Tek&[#]8217;in mühendisini arayıp zamanında uyarmış.
Yapı-Tek Mühendisi, bilgisi olduğunu söyleyerek belli ki insiyatif almış.
Muhtemelen havalandırma yapıp çalışmaya devam etmek istemiş.
Bu sürede gaz izlenmiş ama görevli mühendisin farklı noktalarda bulunan çalışanlara müdahale edip etmediği konusunda netlik yok.
Ve bunun gibi bazı detaylar.
Burhan Bey de bizim kadar gerçek nedeni öğrenmek için çabalıyor.
Ve tüm çalışanların öncelikle kurumu sahiplenmesinin ahlaki bir sorumluluk olduğunu hatırlatıyor.