Emekli maden mühendisi, siyasetçi ve yazar Erol Sarıal, &[#]8220;Torba Yasa&[#]8221; sonrası ortaya çıkan tabloya ilişkin görüşlerini İstanbul merkezli Çağdaşses&[#]8217;te dile getirmiş.
Sarıal, &[#]8220;Soma-Zonguldak-Madencilik... Ve Zonguldak´ta Örgütsel Yapıların Tutumu&[#]8230;&[#]8221; başlıklı yazısında, ortaya çıkan kısmi çelişkilere dikkat çekiyor.
Ve ne yazık ki, &[#]8220;İşçi, torba yasaya karşıymış&[#]8221; şeklinde ortaya çıkan görüntünün altında patronların blöf yaptığına dikkat çekiyor.
Ancak bu görüş, sadece Erol Sarıal&[#]8217;ın görüşü değil.
Kentte pek çok kişi, patronların kar hırsıyla blöf yaptığını düşünüyor.
Eylem yapan işçilerin eylemine anlam veremiyor.
Bunu düşünmek ve bunun düşündürtmek kötü.
Çok kötü.
Sarıal&[#]8217;ın görüşlerine katılanlar olduğu kadar, katılmayanlar da olacaktır.
[*] [*] [*]
Diyor ki Sarıal:
&[#]8220;Torba Yasa&[#]8217;da neler var?
1. Yeraltı gibi ömrü kısaltan, ölüm riski yüksek çalışma koşullarında emeklilik yaşı 55&[#]8217;den 50´ye çekiliyor.
2. Emekli olan bir işçi özel sektörde 15 bin TL yerine 30 bin TL tazminat alacak.
3. Ömrü kısaltan çalışma koşullarında 7,5 saat yerine 6 saat çalışacak. Dolayısıyla da 3 vardiya yerine 4 vardiya çalışma olacak. Madencilik sektöründe istihdam artacak.
4. Kimse asgari ücretle (1000) yeraltında işçi çalıştıramayacak. Yeraltı madenciliğine çalışanlara özel asgari (en az) ücret tabanı konulacak. 2 bin 150 TL´nin altında para ödenmeyecek.
5. Soma&[#]8217;daki maden şehitlerinin çocukları işsiz kalmayacak..
Başka ileri haklar da var&[#]8230;
Ama ne var ki&[#]8230;
Zonguldak´ta özel sektörde çalışan maden işçileri, deyim yerindeyse aldıkları bu hakların kaldırılmasını ister bir mağduriyet yaşıyorlar. Eylemlerini yasaya karşı biçimleniş içinde yapıyorlar. Valiliğin önünde toplanmaları, Zonguldak Valisini göreve davet etmeleri bu anlama geliyor. Yerel ve ulusal basında çıkan haberler de, &[#]8216;Torba yasa, Zonguldak´ta maden işçilerini mağdur etti&[#]8217; başlığı ile servis edildi. Çünkü özel maden işletmeleri, çalışanları işten atmakla tehdit ediyor.
[*] [*] [*]
Bu karmaşa sonucu maden işçileri tarafından yapılan eyleme göz atıldığında, eylem bir emek mücadelesi olmaktan uzak, verilen yasal hakları koruma, iş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesi için daha ileri haklar isteme gibi taleplerden uzak, tam anlamıyla işveren tarafından örgütlenen bir eylem görüntüsü yansıtıyor.
Neden?
1. Yeraltı iş kıyafetleri, baret, ocak lambası, iş elbisesi, koruyucu çizme çalışanlara zimmetli verilir ve işten çıkan çalışandan geri alınır. Veya parası kesilir. İşten atıldığı söylenen 200 çalışan özle maden işletmeleri tarafından üstelik yepyeni kıyafetlerle kuşandırılmış ve şehre valilik önüne gönderilmiş. Belki uzak ocaklardan gelişlerine bile patronları tarafından otobüsler sağlanmış.
2. Maden işçileri slogan atarken, kendilerini işten atan özel madencilik şirketleri aleyhine tek kelime etmiyor. Büyük çoğunluğu, işverenin mağdur olduğu, bu nedenle işten atıldıklarını ilan eden açıklamalar yapıyorlar gazetelere. Yani, &[#]8216;Biz yer altında kölelik ücretine çalışırız&[#]8217; yeter ki patronumuz kazansın demek istiyorlar..
[*] [*] [*]
Hemen vurgulamak gerekir ki; kamu madenciliğinde çalışan sayısı giderek düşerken, 5 bin çalışanın olduğu özel madencilik şirketlerinin kapanması, göç veren Zonguldak´ın hızla boşalması sonucuna gider. Yine vurgulamak gerekir ki, başka bir mesleği olmayan, ailesinin geçimini yer altında çalışıp üreterek sağlayan maden emekçilerinin işsiz kalması, aç kalması hepimizin yüreğini acıtır.
Ancak konu çağdaşlaşma, ileriye doğru gelişme, emeğin hakları sorunudur. Mesleki demokratik örgütsellikler olaya bu pencereden bakmalıdır.
Zonguldak´ta örgütlü mesleki demokratik, sosyal ve siyasal örgütlerin ise bu eyleme destek verdikleri görüldü. Genel Maden İşçileri Sendikası, yasayı olumlu buluyor. Eksikliklerini not ediyor. Ancak hiç değilse ortaya çıkan yasa maddelerinin tam olarak uygulanmasını isteyen net bir açıklama yapmaktan kaçınıyor. Diğer memur sendikalarının bir bölümü eyleme, &[#]8216;eylem&[#]8217; olduğu için destek veriyor. Bir kısmı ise, hiç ilgilenmiyor. İlerici eksende yer aldığı iddiasındaki teknik elemanların örgütleri de eyleme destek olmak için alanda duruyor. Olaya &[#]8216;işçiler işsiz kaldı&[#]8217; şeklinde yorum getiriyor.
[*] [*] [*]
İşin en ilginç yanı yasayı, çıkaran iktidar partisi AKP eksenindeki örgütler de savunamıyor. Maden iş kolunda meydana gelen büyük iş kazaları sonucu zorunlu olarak bu yasayı çıkaran iktidar partisi ve Çalışma Bakanlığı şaşırmış durumda. Şaşkınlıklarının nedeni, susanlar bir yana konuşanların hepsinin işveren ekseninde tutum almalarıdır. Hiç değilse, işçi sendikalarının ve Zonguldak´ta faaliyet gösteren konuyla ilgili sol örgütlerin bu yasayı savunacağını düşünmüş olabilirler.
Bu ne anlama gelmektedir?
Eski sendikacı işçi emeklisi bir dostuma sordum. O da, &[#]8216;Ne olacak, bütün örgütler Zonguldak´ta özel maden işletmecilerine göbekten bağlılar. Kimi onlardan ihale alıyor. Kimi oralarda çalışıyor, iş yapıyor, kimi konumunu korumak için, parasal veya siyasal destek alıyor&[#]8217; diye yanıtladı.&[#]8221;
[*] [*] [*]
Erol ağabeyin tuzu kuru&[#]8230;
Pek çoğumuz gibi&[#]8230;
O ne patron, ne işçi&[#]8230;
Patron cebine bakıyor.
Baktı, istediği kadar kar etmiyor, kapatır gider.
İşçi gariban.
Kazandığı haklara seviniyor.
Ama işsiz kalmaktan korkuyor.
&[#]8220;Gel etme eyleme, patronu da, beni de mağdur etme&[#]8221; diyor.
Patronlar, dertlerini anlatmaktan aciz.
Sonuç olarak, patron olmadığımız için patronları, işçi olmadığımız için işçileri yeterince anlayamayacağız.
Ortak aklın oluşturulması için yaptığımız çağrıyı bir kez daha tekrarlıyoruz.
Ortak aklı bulamadığımız yerde birbirimizi hiçbir zaman anlayamayacağız.
[*] [*] [*]
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız&[#]8217;ın açıklamaları dikkat çekici ve sevindirici.
Bakan Yıldız, "Torba yasanın şartlarını yerine getiremeyen madenler kapanmaya başlandı ve yaklaşık 5 bin madencinin işsiz kaldığı söylendi. Bu şartların yerine getirilmesi konusunda bir teşvik olacak mı?" şeklindeki soruyu yanıtlarken, bu sonucu çok daha önceden görüp tedbirini aldıklarını ve TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu&[#]8217;nda da önerge sunduklarını anlattı.
Bu önergenin işçilerin haklarının ve ücretlerinin artırılması nedeniyle oluşan maliyet artışının işverenlere yansıtılabilmesine ilişkin olduğunu bildiren Yıldız, hazırlanan önergenin gerek rödevans, gerek kamu ihale sözleşmelerinden ihale alan madencilerin, özellikle Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ) ve Türkiye Taşkömürü Kurumu&[#]8217;ndan (TTK) rödevansla yaptığı anlaşmaları ilgilendirdiğini anlattı. Önergenin yasalaşması halinde, madenlere yönelik ihale şartları değişmişse ve maliyetler artmışsa, bunların işverenin maliyetlerine yansıtılabilmesi için kurumlara yetki verilmesinin söz konusu olacağını belirten Yıldız, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu&[#]8217;nda kabul edilen önergenin, Genel Kurul´da muhalefetin itirazıyla geri çekildiğini bildirdi.
[*] [*] [*]
Ve en son olarak HEMA işçilerinin meselesi&[#]8230;
Dün 40 kilometre yürüyerek, Zonguldak&[#]8217;a gelen işçilerin bu eyleminin bir nedeni var.
HEMA&[#]8217;nın tutumu&[#]8230;
TTK&[#]8217;nın tutumu&[#]8230;
Ve kentin ilgisiz yöneticileri&[#]8230;
İlgisiz siyasileri&[#]8230;
Sonuç olarak, her şartta mağdur olan işçi&[#]8230;
Her şartta mağdur olan Zonguldak&[#]8230;
