Bu Türk boylarından Peçenek, Kıpçak ve Çepniler Anadolu’ya farklı zamanlarda geldiler.
Peçenek ve Kıpçaklar Kuzeyden Çepniler ise Güney doğudan Anadolu’ya yayıldılar.
Peçenekler doğrudan Balkanlardan gelirken, Kıpçaklar hem Balkan hem de Kafkasya’dan Anadolu’ya yerleştirildiler. Çepniler de Selçuklular ile birlikte geldiler.
Sıralama şu şekilde:
Çepniler: 13. yüzyıldan itibaren özellikle Orta ve Doğu Karadeniz (Ordu, Giresun, Trabzon, Gümüşhane) bölgesine yerleşerek bu bölgenin Türleşmesini sağlayan ana unsur oldu.
Kıpçaklar: 12. ve 13. yüzyıllarda Gürcü Krallığı tarafından Kafkaslar üzerinden Doğu Karadeniz, Batı Karadeniz ve Erzurum civarına yerleştirildiler.
Peçenekler: Anadolu’ya ilk giren Türklerdendir. Daha 11. Yüzyılda, Selçuklulardan çok daha önce Anadolu’ya yerleştiler.
Oğuzların Kayı Boyundan çok daha önce Orta Asya'dan ayrılıp Karadeniz'in kuzeyine (Ukrayna/Rusya bozkırları) geçmişlerdi. Anadolu'ya girişleri ise Bizans İmparatorluğu vasıtasıyla olmuştur: Bizans İmparatorluğu, savaşçı yeteneklerinden yararlanmak için Peçenekleri Balkanlar ve İstanbul Boğazı üzerinden Anadolu'ya geçirdiler. Onları tampon bölge oluşturmak amacıyla Ankara, Çankırı, Bolu, Kastamonu ve dolayısı ile Zonguldak’a askeri güç olarak yerleştirdiler. 11. yüzyılda Bizans ordusunda paralı askerlik yapmışlardı. Bu yüzden Bolu, Zonguldak, Ankara, Çankırı çevresi bölgelerine iskan edildiler.
Yani Peçenekler Zonguldak’a ilk yerleşen Türklerdir. Peçenekler bugün Gagavuz Türklerin de atasıdır.
Bu tarihi iskan, Orta Asya ve Sibirya kökenli Türk boylarında (Peçenek, Kıpçak vb.) yaygın olarak görülen R1a, Q, C2 ve N gibi Y-DNA (baba soyu) haplogrupların bugün Zonguldak gen havuzunda tespit edilmesini açıklayan en önemli tarihsel etkenlerden biridir.
Bugün Bülent Kantarcı’nın öncülüğünde Çaycuma Belediyesi'nin Gagavuzya'daki Tülüköy ile imzaladığı resmi bir kardeş kent protokolü ve kurduğu güçlü bir kardeşlik bağı var Çaycuma'dan Gagavuzya'ya dostluk tırı - Çaycuma Belediyesi. Gerçekten de Gagavuz Türklerinin akrabaları Zonguldak’a ilk yerleşen boylardan olduğu gibi; Zonguldak’ta bazı köy, soy ve sülalelerin Kayı boyundan daha yakın bir akrabalık ilişkisi bulunuyor.
Peçeneklerin Bizans İmparatorluğu tarafından Zonguldak, Bolu, Kastamonu, Çankırı ve Ankara hattına yerleştirmesi, Türk ve Bizans tarihinin en stratejik askeri iskan politikalarından biridir. Bu olay, Malazgirt Savaşı'ndan (1071) çok daha önce, 11. yüzyılın ortalarında, yani 1040-1050'li yıllarda başlamış ve Anadolu'nun kalıcı olarak Türkleşmesinin ilk harcını oluşturmuştur.
Bizans, Balkanlar'da mağlup ettiği veya kendisine sığınan büyük Peçenek kitlelerini silahsızlandırmak yerine askeri bir güce dönüştürmek istedi. Onları Batı Karadeniz ve İç Anadolu (Zonguldak-Ankara hattı) bölgesine yerleştirdi. Özellikle Bolu ve Zonguldak Bizans'ın eyalet sisteminde (Thema) korunaklı geçiş yolları üzerinde bulunuyorlardı. Bizans ordusuna asker devşirmek amacıyla bu dağlık ve stratejik geçitlere Peçenek süvarileri yerleştirdiler.
Aslında Bizans bunu yaparken kendi sonunu da hazırlıyordu. Yıllarca bu bölgede yaşayan Peçenekler, Bizans ordusunda düzenli paralı askerlik yapıyorlardı. Ancak 1071 yılında Malazgirt Savaşı meydana geldiğinde, Bizans ordusunun sol kanadında yer alan bu Anadolu Peçenekleri, karşı taraftaki Selçuklu ordusunun da kendileri gibi Türkçe konuştuğunu, aynı soy ve kültürden geldiğini fark ettiler. Savaş taktikleri, dizilişler bile aynı idi.
Ve sonunda milli şuur uyandı. Savaşın kaderini değiştiren en büyük kırılma anı, bu bölgeden devşirilen Peçeneklerin topluca Selçuklu Sultanı Alp Arslan'ın safına geçmesi oldu. Böylelikle Anadolu’ya daha erken gelen Oğuz Türklerinden olan Peçenekler, Anadolu’ya sonradan gelen Oğuzların Kayı boyu halkına kapıyı açan kardeşleri oldu.
Hayati Yılmaz ile
Zonguldak Tarih
