Emekli maden mühendisi, siyasetçi ve yazar Erol Sarıal, &[#]8220;Torba Yasa&[#]8221; sonrası ortaya çıkan tabloya ilişkin görüşlerini paylaşmaya devam ediyor&[#]8230;
Bizler de duyulması, paylaşılması gereken her görüşe yer veriyoruz&[#]8230;
Zonguldak bir karambol içinde yolunu bulmaya çalışırken -ki ne kadar da aradığı tartışılır- bu yaklaşımları önemsiyoruz.
Elimizden geldiğince de paylaşmaya çalışıyoruz.
Belki bir katkı olur.
Belki&[#]8230;
[*] [*] [*]
Sarıal, devamı henüz gelmemiş yazısında yaşanan son durum üzerine analizler yapıyor.
Patronların da hak aramasını gerektiğini hatırlatıyor.
Diyor ki:
&[#]8220;Torba Yasa´da yer altı iş gücü (maden işçisi) için çıkarılan yasa; AKP hükümetinin 2009 yılından bu yana meydana gelen maden iş kazaları sonucu sınıra dayanması ile çıkarılan yasadır.
Maden emekçileri için devrim niteliğinde bir yasadır. 175 yıllık Türkiye yeraltı madencilik tarihinde 4&[#]8217;üncü büyük aşamadır.
[*] [*] [*]
Birincisinde; Zonguldak yeraltı kömür ocaklarında insan kanı ve iskeleti üstünde yükselen yabancı ve yerli özel şirketlerin kar hırsı disiplin altına alınmıştır. Osmanlı döneminde Dilaver Paşa Nizamnamesi yayınlanmış&[#]8230; Zonguldak maden havzasına en azından devlet, insanların yaşam hakkı ve yasaya göre çalışma kavramını sokmuştur.
[*] [*] [*]
İkincisi; Kurtuluş Savaşı&[#]8217;na asker toplama, yurdu kurtarma görevi üstlenen TBMM hemen açılışında, kurtuluşu beklemeden Zonguldak kömür ocaklarında çalışanların; çalışma saatleri, ücretleri ve meslek hastalıkları konularına el atmış.
Atatürk ve Celal Bayar´ın önderliğinde Amele Birliği´ni kurarak, çalışanlar için olumlu bir adım atmışlar; sonuçta 1940 yılında İsmet İnönü önderliğinde özel ve yabancı sektör ocaklardan atılmış, ocaklar devletleştirilmiştir.
[*] [*] [*]
Üçüncü; 1960´lı yıllarda Çalışma Bakanı Bülent Ecevit önderliğinde çalışanlara çağın gereklerine uygun olarak en ileri ekonomik, demokratik ve sosyal haklar verilmiştir.
Birçok dönemde maden işçileri için çağdaş düzenleme ve uygulamalar olmasına karşın, 1970-2014 yılına değin verilen haklar hep geri gitmiştir.
[*] [*] [*]
Dördüncü olarak; bu yasa çok özel bir yasadır.
Karadon kuyuda 30 kişinin patlama sonrası, Mustafa Kemal Paşa kazası, Dursunbey patlaması, yakın dönemde Kozlu ve yeni dönemde Soma´da gazdan boğulmalar sonucu, beş yılda yüzlerce çalışanımız yaşamını yitirmiş.
Yoksul ailelerine devlet ve halk yardımda bulunmuştur.
Ülkemizde, dünyanın en tehlikeli iş alanı olan yer altı madenlerinde çalışanların, hem can güvenliğinden, hem de ekonomik güvenceden yoksun çalıştıkları her kaza sonrasında yeniden gündeme gelmiştir.
[*] [*] [*]
Bu nedenle çıkan yasa, sadece madencilik alanını değil;
Yeraltı madencilik sektörünü kapsamakta, bu yönüyle de duygusal bir yasa olarak değerlendirilmelidir.
Çünkü gariban işçiler ve onların ardında yoksulluk içinde kıvranan aileleri için çıkmıştır.
[*] [*] [*]
Yasa, özde koruyucu bir yasadır. Yıpranmaya karşı daha az yılda emeklilik hakkı, daha az mesai ile daha az yıpranma, emeklilik sonrası daha fazla (iki kat) tazminat güvencesi sunmaktadır.
Daha kısa zamanda emeklilik ve daha kısa mesai süresi de dolaylı olarak iş kazalarına ve meslek hastalıklarına yakalanma riskini azaltan bir koruma sağlamaktadır.
Yeraltı asgari ücret (Ki asgari ücretin iki katı) bellenerek çalışırken ekonomik koruma da sağlıyor.
[*] [*] [*]
Nasıl yapmalı?
Bakan Faruk Çelik, özel maden işletmecilerine, &[#]8216;Ne yani, yer altında 1000 TL´ye adam çalıştırmaya devam mı etmek istiyorsunuz?&[#]8217; sorusunu sorarak yanıtlıyor:
&[#]8216;Hayır, izin vermeyeceğiz&[#]8217; diyor (Fox TV, 23 Eylül 2014). Böyle yapmalı...
Devlet, kanayan bu yaraya üretilen çözümü sürdürmeli.
[*] [*] [*]
Nasıl yapmalı?
CHP Parti Meclisi Üyesi sendika kökenli Genel Başkan Yardımcısı Yakup Akkaya, büyük maden işletmecilerine hitaben, &[#]8216;Bu sahalar sizin ruhsatlı sahalarınız değil.
Siz sahaları üretim yapmak ve işçi çalıştırmak için devletten kiraladınız.
Eğer çalışmayacaksınız, işçileri kış günü, eğitim başlangıç takviminde sokağa atacaksanız, o zaman sahaları sahibine verin, rehin almayın, başkası çalıştırsın, çalışanlar mağdur olmasın&[#]8217; diyor. (CHP adına, Zonguldak Valilik Önü Açıklaması 23 Eylül 2014). Böyle yapmalı&[#]8230;
[*] [*] [*]
Pusula Gazetesi haklı bir başlık atıyor.
&[#]8216;Eğer işverenler mağdursa onlar yürüsün.
Onlarca işveren işçiyi sokağa eyleme göndererek kendi mağduriyeti için mücadele edemez&[#]8217; diyor.
100´ün üzerinde maden işletmecisinden yalnızca Alaattin Kurnaz ve Musa Demir çalışanlarıyla yürümüş sokaklarda...
Diğerleri, 8 silindir, yüksek topuklu cipleriyle gezip keyfine bakmışlar anlaşılan.
Musa Demir ve Alaattin Kurnaz gibi yapmalı.
İşverenler de hak aramasını öğrenmeli.
Yoksul işçilerinin üzerinden iş kotarmaya gitmemeli.
[*] [*] [*]
TTK&[#]8230;
Özel madencilik işletmeleri, devlet, GMİS, sosyal gruplar, maden işçileri ve madenden eve giren paralarla okuyan, adam olan, evlenen, yurt yuva kuran tüm Zonguldaklılar ne ve nasıl yapmalı?
Sürecek&[#]8230;&[#]8221;
[*] [*] [*]
Buraya kadar anlatılanlar çok şey ifade ediyor aslında.
Sonuç olarak birbirimizi ite ite bir bakmışız ki, zor günde tutunacak adam kalmamış.
Tutunamaz duruma gelmişiz.
Güven kalmamış.
Samimiyet kalmamış kentte&[#]8230;
Ali Kaya&[#]8217;nın sitemi&[#]8230;
Bu kentin çok değerli bir ismi, bir bileni, bir düşüneni, bir dert edineni yazarımız Ali Kaya, Zonguldak&[#]8217;ın neden ve nasıl yaşatılması gerektiği üzerinde bir araştırma hazırladı.
Geçtiğimiz günlerde bunun tamamını yayınladık.
Ali Kaya&[#]8217;nın dün yayınlanan yazısı da bu paralelde&[#]8230;
Bu kenti sevdiğini söyleyen, bu kentin üzerinden geçinen, bu kente katkı sağlamak için seçilenlerin kaç tanesi acaba o raporu alıp okudu?
Kaç tanesi üzerine kafa yordu?
Bunu gerçekten merak ediyoruz.
Kaya&[#]8217;nın dünkü yazısının sonundaki sitem çok anlamlı&[#]8230;
Diyor ki Ali Kaya:
&[#]8220;Aslında bugüne kadar olması gerekeni yapmama konusunda hayli başarılıyız.
Bunları biz yapamazsak, önümüzdeki süreçte birileri gelip yapacak.
Bu boşluğu mutlaka doldururlar.
Ama bu işin içinde bizler ve çocuklarımız olmayacak.
İşin acı yönü de bu!
[*] [*] [*]
Sevgili okurlar;
Bu benim Zonguldak sorunları konusundaki son yazım.
Artık bir anlamı yok.
Köyün üç-beş delisinden biri olmaktan vazgeçtim.
Ben de seyircilerden biri olmaya karar verdim.
Siz de rahat edersiniz, başınızı ağrıtmamış olurum.
Yani; elle gelen, düğün bayram!
Benden bu kadar&[#]8230;
Ama son bir şey;
&[#]8216;Gel dediklerinin hayata geçmesi için çalış&[#]8217; derlerse, ona da varım.&[#]8221;
İddia ediyoruz, Ali Ağabey bu kadar derdi dert edineceğine; magazin yazsaydı, gençlik yıllarını, aşklarını yazmış olsaydı, günde en az 20 defa arayan olur, onlarca yorum alırdı.
Ali Ağabey haksız sayılmaz.
Ama bu kenti o kadar çok seviyor ki, yazmadan duramaz.
Pusula yazdı, Vali Kaban devreye girdi&[#]8230;
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı´nca hazırlanan "Ücretsiz veya İndirimli Seyahat Kartları Yönetmeliği" Resmi Gazete´de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yönetmelikle 65 yaş ve üstüne seyahatte büyük kolaylıklar getiriliyor.
Uygulama başlayalı yaklaşık 5 ay olmasına karşın Zonguldak merkez ve diğer belediyeler tarafından hayata geçirilmemiş olması vatandaşın tepkisini çekiyor.
&[#]8220;Bizde öyle bir uygulama yok&[#]8221; yanıtını alan vatandaşlar, Zonguldak Valisi Ali Kaban&[#]8217;a seslendiler.
Dediler ki:
&[#]8220;Türkiye&[#]8217;nin her tarafında uygulanan kanun, Zonguldak&[#]8217;ta neden uygulanmıyor?
Belediyeler bu yasayı uygulamak istemiyorsa, Sayın Valimiz bu duruma el atmalı.
Bizlere verilen bu imkan için hükümetimize teşekkür ediyoruz.
Ama Zonguldak&[#]8217;ta uygulanmamasını anlayamıyoruz. Valimiz bu yasayı uygulamayanlar hakkında işlem yapsın.
Çocuk gibi azarlanmaktan bıktık.&[#]8221;
Bu haberin dün internet sitemizde yayımlanmasından iki saat sonra Aile ve Sosyal Politikalar Zonguldak İl Müdürlüğü&[#]8217;nden arandık.
Anladık ki, Vali Ali Kaban müdahale etmiş.
Anladık ki, sorun çözülecek.
Kamuoyu da bilgilendirilirse, çok iyi olur.
Uygulama başladığında ayrıca teşekkür edeceğiz.
