Kazadan sonra aracınız tamir edilse bile ikinci el piyasasında “hasar kaydı” nedeniyle değer kaybına uğruyor. İşte bu noktada devreye araç değer kaybı hesaplama süreci giriyor. Peki araç değer kaybı nasıl hesaplanır, hangi kriterler dikkate alınır ve hukuki açıdan nasıl talep edilir?
ARAÇ DEĞER KAYBI NEDİR?
Araç değer kaybı, trafik kazası sonrası aracın tamir edilmesine rağmen ikinci el piyasa değerinde meydana gelen düşüştür. Araç tüm parçalarıyla yenilenmiş olsa bile, hasar kaydı nedeniyle alıcılar daha düşük fiyat biçer. Bu fark, kusurlu taraftan veya sigorta şirketinden araç değer kaybı tazminatı olarak talep edilebilir.
Örneğin; değeri 700 bin TL olan bir araç, kazadan sonra 640 bin TL’ye alıcı buluyorsa 60 bin TL’lik fark araç değer kaybıdır.
DEĞER KAYBI HESAPLAMASINDA DİKKATE ALINAN KRİTERLER
Araç değer kaybı hesaplama işlemi, ekspertiz raporları ve bilirkişi incelemeleri ile yapılır. Bu hesaplamada şu kriterler önemlidir:
- Aracın yaşı: Genç araçlarda değer kaybı daha yüksek olur.
- Kilometresi: Düşük kilometreli araçların kaybı daha fazladır.
- Hasarın niteliği: Kaporta, şasi gibi kritik bölgelerdeki hasarlar daha büyük kayıp yaratır.
- Değişen parçalar: Orijinal parçaların değişmesi değer kaybını artırır.
- Aracın markası ve modeli: Lüks araçlarda değer kaybı daha yüksek hesaplanır.
Bu kriterler üzerinden formüller kullanılarak aracın değer kaybı tespit edilir.
HUKUKİ DAYANAK
Araç değer kaybı, Türk Borçlar Kanunu ve Karayolları Trafik Kanunu hükümleri çerçevesinde talep edilebilir. Yargıtay da kararlarında araçlarda meydana gelen değer kaybının maddi zarar kapsamında olduğunu açıkça belirtmiştir.
Bu noktada tazminat davalarında dikkat edilmesi gerekenler veya trafik kazasında kusur oranları başlıklı yazılarımız, süreci daha iyi anlamak isteyenler için rehber niteliğindedir.
DEĞER KAYBI HESAPLAMA FORMÜLÜ
Sigorta şirketleri ve bilirkişiler, belirli bir formül üzerinden araç değer kaybını hesaplar. Formül şu unsurları içerir:
- Aracın piyasa değeri
- Hasar gören parçaların sayısı ve niteliği
- Araç yaşı katsayısı
- Kilometre katsayısı
Örneğin; yeni bir aracın kaporta aksamında büyük bir onarım yapılmışsa, aracın ikinci el değer kaybı %10-15 seviyelerine çıkabilir.
KİMLER DEĞER KAYBI TALEP EDEBİLİR?
Araç değer kaybı tazminatını talep edebilmek için bazı şartların oluşması gerekir:
- Kazada kusursuz veya tali kusurlu olmalısınız.
- Araç 10 yaşını geçmemiş ve 160 bin km’nin altında olmalı.
- Kaza sonucu araçta değer kaybı yaratacak nitelikte hasar oluşmuş olmalı.
Bu şartlar sağlandığında araç sahipleri değer kaybı talebinde bulunabilir.
BAŞVURU SÜRECİ
Araç değer kaybı hesaplama sonucunda ortaya çıkan tutarı alabilmek için izlenecek adımlar:
- Sigorta Şirketine Başvuru: Kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortasına başvurulur.
- Ekspertiz Raporu: Araçtaki değer kaybı raporlanır.
- Ödeme: Sigorta şirketi belirlenen tutarı öder.
- Dava Açma: Sigorta şirketi ödeme yapmazsa veya eksik ödeme yaparsa, araç değer kaybı davası açılabilir.
PERT FARKI VE DEĞER KAYBI ARASINDAKİ FARK
Çoğu sürücü, pert farkı tazminatı ile araç değer kaybını karıştırıyor.
- Değer kaybı: Araç onarılsa bile hasar kaydı nedeniyle ikinci el değerinde düşüş yaşanmasıdır.
- Pert farkı: Araç pert kaydı almışsa ikinci el piyasada çok daha fazla değer kaybı yaşanır.
Her iki durumda da sürücüler maddi kaybını tazmin etme hakkına sahiptir. Ayrıntılar için pert farkı tazminatı yazımızı da inceleyebilirsiniz.
YARGITAY KARARLARINDA DEĞER KAYBI
Yargıtay, araç değer kaybı konusunda birçok karar vermiştir. Bu kararlarda, aracın tamir edilse bile ikinci el piyasasında değerinin düştüğü kabul edilmiştir. Bu nedenle, kusurlu tarafın sigorta şirketi aracın değer kaybını ödemekle yükümlüdür.
SÜRÜCÜLERİN BİLİNÇLENMESİ
Türkiye’de birçok sürücü, araç değer kaybı hakkını bilmediği için büyük maddi kayıplar yaşamaktadır. Bu nedenle araç sahiplerinin, kazadan sonra sigorta şirketlerine başvurarak haklarını talep etmeleri büyük önem taşır.
SONUÇ
Araç değer kaybı hesaplama, trafik kazası sonrası aracın uğradığı maddi kaybın belirlenmesi için yapılan teknik bir işlemdir. Araç yaşı, kilometresi, hasarın niteliği ve değişen parçalar dikkate alınarak hesaplama yapılır. Kusursuz veya tali kusurlu araç sahipleri, bu kaybı kusurlu tarafın sigortasından talep edebilir.
Yargıtay kararları da, araç değer kaybını maddi zarar kapsamında kabul ederek sürücülere bu hakkı tanımaktadır. Araç sahiplerinin bu süreçte bilinçli hareket etmesi, hak kaybını önleyecektir.
Bu Bir İlandır
