Soma faciası kömür kongresinde tartışıldı: “Bir anda olmadı, facia geliyorum dedi”

Türkiye 24. Uluslararası Kömür Kongresi ve Sergisi kapsamında düzenlenen oturumda, 301 madencinin yaşamını yitirdiği Soma faciasının nedenleri ve kazaya giden süreç ayrıntılı şekilde değerlendirildi.
Prof. Dr. Tuğrul Ünlü tarafından gerçekleştirilen sunumda, Soma’da yaşanan facianın tek bir hata veya anlık bir olayla açıklanamayacağı belirtildi. Kazaya giden süreçte planlama, denetim, çalışma sistemi, mühendislik organizasyonu ve iş güvenliği alanlarında yaşanan sorunların bir araya geldiği ifade edildi.
SOMA’DA ZİNCİRLEME SORUNLAR VARDI
Oturumda, yüksek risk taşıyan yeraltı madenciliğinde güçlü bir mühendislik organizasyonu ve etkin denetim mekanizmasının hayati önem taşıdığı vurgulandı.
Hazırlık ve galeri açma çalışmalarının alt işverenlere devredilmesinin, işletmelerde yönetimsel karmaşaya ve denetim sorunlarına yol açabileceği, bunun da iş güvenliği açısından ciddi riskler oluşturabileceği belirtildi.
Maden işletmelerindeki denetimlerin yalnızca prosedürlerin yerine getirilip getirilmediğinin kontrol edilmesiyle sınırlı kalmaması gerektiğine dikkat çekilerek, sahadaki gerçek riskleri ortaya çıkaracak etkin bir denetim sistemine ihtiyaç olduğu ifade edildi.
“BAĞIMSIZ MADEN POLİSİ” ÖNERİSİ
Kongrede maden işletmelerinin denetimine ilişkin dikkat çekici bir öneri de gündeme geldi.
Almanya’daki uygulamalara benzer şekilde, doğrudan devlete bağlı çalışacak, bünyesinde bilim insanları ve hukukçuların da yer alacağı bağımsız bir “Maden Polisi” yapılanmasının oluşturulması önerildi.
Söz konusu yapının, madenlerde iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının bağımsız ve etkin biçimde denetlenmesini sağlayabileceği ifade edildi.
MADEN MÜHENDİSLİĞİNDE UZMANLAŞMA VURGUSU
Soma faciasının değerlendirilmesinde maden mühendisliği eğitimi ve sektördeki insan kaynağı da gündeme geldi.
Maden mühendisliğinde yeterli branşlaşmanın bulunmamasının; havalandırma, damar kontrolü ve benzeri kritik alanlarda uzmanlaşma eksikliğine neden olabileceği belirtildi.
Deneyimli mühendislerin özel sektöre yönelmesi veya sektörden uzaklaşmasının da bazı işletmelerde deneyim kaybı ve yönetim kalitesi açısından sorunlara yol açabileceği değerlendirildi.
KAZAYA GİDEN SÜREÇ TEKNİK YÖNLERİYLE İNCELENDİ
Soma faciasının teknik boyutunun ele alındığı bölümde, eski çalışma alanlarının üzerindeki topukların yeterli seviyede bırakılmamasının ve tavan yollarındaki bazı uygulamaların ocak içerisindeki denge ile hava akışını olumsuz etkileyebileceği ifade edildi.
Dördüncü bant galerisinde biriken metan ve diğer gazların yeterince uzaklaştırılamamasıyla birlikte yanıcı ve patlayıcı unsurların bulunmasının yangının gelişiminde etkili olduğu aktarıldı.
Bu değerlendirmeler doğrultusunda, facianın tek bir noktada meydana gelen olaydan ziyade, farklı teknik ve organizasyonel risklerin birbirini takip etmesi sonucunda büyüdüğü belirtildi.
HAVALANDIRMA VE TAHLİYE SÜRECİ KRİTİK ÖNEM TAŞIDI
Oturumda Soma faciası sırasında havalandırma sisteminin yönetimi ve tahliye süreçleri de ele alındı.
Havalandırma kapılarının yönetimindeki hataların yangın ve dumanın ocak içerisinde yayılmasını hızlandırdığı ve bunun can kaybının artmasında önemli bir etken olduğu ifade edildi.
Buna karşılık, bazı bölümlerde görev yapan mühendislerin müdahaleleriyle hava akışının değiştirilmesinin ve çalışanların zamanında tahliye edilmesinin daha ağır sonuçların ortaya çıkmasını önlediği belirtildi.
SOMA’DAN GELECEĞE ÖNEMLİ DERSLER
Kongrede, benzer maden facialarının önlenebilmesi için yalnızca kaza sonrasında tedbir alınmasının yeterli olmayacağı vurgulandı.
Maden işletmelerinde risklerin önceden tespit edilmesi ve sürekli izlenmesi gerektiğine dikkat çekilirken, ferdi oksijen maskelerinin daha uzun süre koruma sağlayan güncel teknolojilerle yenilenmesi önerildi.
Ayrıca hava giriş ve çıkış yollarının birbirini etkilemeyecek şekilde düzenlenmesi, kendiliğinden yanma riski bulunan kömür damarlarında sürekli gaz izleme sistemlerinin kullanılması gerektiği ifade edildi.
Uzmanların değerlendirmelerinde, madencilik faaliyetlerinin yalnızca üretim ve maliyet hedefleri üzerinden ele alınmaması; mühendislik kuralları, iş sağlığı ve güvenliği ile bilimsel veriler doğrultusunda yürütülmesi gerektiği vurgulandı.
Kongrede Soma faciası üzerinden yapılan değerlendirmelerde, büyük maden kazalarının çoğu zaman tek bir hatanın sonucu olmadığı; teknik, idari ve organizasyonel risklerin birbirini takip ederek faciaya dönüşebildiği mesajı öne çıktı.

BEUN’da atama kriterleri kimin için değişti? Gözler KTÜ’lü Dekan adayında

İçeriği Görüntüle