Hem borçlu hem de alacaklı konumundaki kişilerin, senedin hukuki niteliğini ve takip süreçlerini bilmesi hak kayıplarını doğrudan önler.
Senet (Bono) Nedir ve Düzenlenirken Nelere Dikkat Edilmelidir?
Senet, borçlunun alacaklıya belirli bir tutarı, belirli bir vadede kayıtsız ve şartsız ödeyeceğini taahhüt ettiği kıymetli bir evraktır. Türk Ticaret Kanunu kapsamında bir senedin geçerli sayılması için bazı zorunlu şekil şartları bulunur:
• "Bono" veya "Senet" İbaresi: Evrak metninde açıkça "Bono" veya "Senet" kelimesinin yer alması gerekir.
• Kayıtsız ve Şartsız Ödeme Vaadi: Senede herhangi bir şart veya önkoşul eklenmemelidir. Ödeme vaadi doğrudan ifade edilmelidir.
• Meblağ ve Para Birimi: Ödenecek tutar hem rakam hem de yazı ile açıkça belirtilmeli, çelişki olmamasına özen gösterilmelidir.
• Lehtar ve Düzenleyen Bilgileri: Alacaklının (lehtar) ve borçlunun (düzenleyen) ad, soyad ve T.C. Kimlik numaraları eksiksiz yazılmalıdır.
• Düzenleme Tarihi ve İmzası: Senedin düzenlendiği tarih ile borçlunun bizzat attığı ıslak imza bulunmalıdır. Teknolojik imza veya fotokopi imzalar hukuken geçerli kabul edilmez.
Önemli Not: Senet üzerindeki boş alanların doldurulmadan imzalanması (açığa imza), ileride senet metninin sonradan istenmeyen tutarlarla doldurulması riskini doğurabilir.
Ödenmeyen Senet İçin İcra Takibi Nasıl Başlatılır?
Vadesi (ödeme günü) geldiği halde ödenmeyen senetler için alacaklı taraf, İcra Müdürlükleri aracılığıyla Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yolu ile icra takibi başlatma hakkına sahiptir. Bu takip türü, genel icra takiplerine göre daha hızlı sonuçlanan özel bir yoldur.
- Takip Talebi ve Ödeme Emri: Alacaklı, senedin aslı ile birlikte İcra Müdürlüğüne başvurarak takip talebinde bulunur. İcra müdürlüğü borçluya bir Ödeme Emri gönderir.
- Ödeme Süresi: Ödeme emrini teslim alan borçluya, borcunu ödemesi için 10 günlük yasal süre tanınır.
- Haciz Aşaması: Borcun 10 gün içinde ödenmemesi ve takibe itiraz edilmemesi halinde takip kesinleşir. Alacaklı, borçlunun banka hesaplarına, taşınmazlarına, araçlarına veya maaşına haciz konulmasını talep edebilir.
- Borçlunun İtiraz ve Şikayet Hakları
Borçlu, kendisine tebliğ edilen ödeme emrine karşı belirli hukuki sebeplere dayanarak itiraz etme hakkına sahiptir.Kambiyo takiplerinde itiraz süreleri son derece kısıtlıdır:
• İmza ve Borca İtiraz: Borçlu; senetteki imzanın kendisine ait olmadığını, borcu daha önce ödediğini veya senet metninde tahrifat yapıldığını iddia ediyorsa, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 5 gün içinde İcra Hukuk Mahkemesine başvurmalıdır.
• Zamanaşımı İtirazı: Bono ve senetlerde kambiyo takibi için kanuni zamanaşımı süresi vadeden itibaren 3 yıldır. 3 yıllık süre dolduktan sonra başlatılan kambiyo takiplerine karşı zamanaşımı itirazında bulunulabilir.
İtirazların süresi içerisinde ve doğru hukuki zemin üzerine yapılması, haksız haciz işlemlerinin ve mağduriyetlerin önüne geçmek açısından hayati önem taşımaktadır.
Konu ile ilgili daha detaylı bilgi için Avukat Nurettin Canata'nın web sitesini ziyaret edebilirsiniz.
Bu Bir İlandır
