Oysa kanun konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracıyı koruyor ve tahliyeyi sınırlı sayıda sebebe bağlıyor.
Süre dolması tek başına yeterli değil
Türk Borçlar Kanunu'na göre kira sözleşmesinin süresinin dolması tek başına tahliye sebebi değildir. Ev sahibi, kiracıyı yalnızca kanunda sayılan sebeplerden biri varsa ve o sebebe ait süreye uyarak dava açar ya da icra takibi başlatırsa çıkarabilir. Sözleşmeye "ev sahibi dilediği zaman feshedebilir" ya da "süre bitince kiracı derhal boşaltır" gibi maddeler yazılması da sonucu değiştirmez; kanun, tahliyeye ilişkin hükümlerin kiracı aleyhine değiştirilmesine izin vermiyor.
Av. Batın Yılmaz'ın hazırladığı ev sahibi kiracıyı nasıl çıkarır başlıklı rehberde, uygulamada en sık kullanılan tahliye yolları ve her birinin süresi ayrı ayrı açıklanıyor.
En sık başvurulan tahliye yolları
- Kira borcu nedeniyle icra yoluyla tahliye (örnek 13): Kira ödenmiyorsa genellikle en hızlı yoldur. Kiracıya 30 günlük ödeme süresi verilir.
- İki haklı ihtar: Aynı kira yılı içinde iki ayrı yazılı haklı ihtar çekilmişse, kira yılının bitiminden itibaren bir ay içinde dava açılabilir.
- Yazılı tahliye taahhüdü: Taahhüdün, ev kiracıya teslim edildikten sonra verilmiş, tarihli ve yazılı olması gerekir. Taahhüt edilen tarihten itibaren bir ay içinde icra takibi ya da dava yoluna gidilir.
- Ev sahibinin ihtiyacı: Kiraya verenin kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya bakmakla yükümlü olduğu kişiler için gerçek, samimi ve zorunlu bir ihtiyaç bulunmalıdır.
- Yeni malikin ihtiyacı: Evi satın alan kişi, edinmeden itibaren bir ay içinde kiracıya yazılı bildirimde bulunursa altı ay sonra dava açabilir.
- On yıllık uzama süresinin dolması: Bu durumda ev sahibi, kanundaki bildirim sürelerine uyarak sebep göstermeden sözleşmeyi sona erdirebilir.
Dava açmadan önce arabuluculuk şartı
Kira borcu için yapılan ilamsız icra yoluyla tahliye dışında, tahliye davalarından önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Arabuluculuk başvurusunun zamanlaması da önemlidir; başvurunun geç yapılması davanın süresinde açılmamış sayılmasına yol açabilir. İcra yoluyla tahliyede ise arabuluculuk aranmaz.
Ev sahibinin kesinlikle yapmaması gerekenler
Kilidi değiştirmek, elektriği veya suyu kesmek, kiracının eşyalarını dışarı çıkarmak hukuka aykırıdır. Tahliye yalnızca mahkeme kararıyla ya da icra yoluyla gerçekleştirilebilir. Kendi başına hareket eden ev sahibi, cezai sorumlulukla karşılaşabilir.
Sık yapılan hatalar
- Sürelerin kaçırılması: Tahliye sebeplerinin çoğunda dava açma süresi bir ay gibi kısa bir süredir.
- Tahliye taahhüdünün sözleşmeyle aynı gün alınması: Evin tesliminden önce ya da sözleşmeyle birlikte alınan taahhüt geçersiz sayılabilir.
- Taahhütten sonra yeni kira sözleşmesi imzalanması: Yargıtay'a göre bu durumda önceki taahhüt hükümsüz kalır.
- İhtiyaç iddiasının belgelenmemesi: Mahkemeler ihtiyacın gerçek ve samimi olup olmadığını araştırır.
Tahliye yerine kira bedelinin güncellenmesi
Ev sahibinin asıl sorunu kira bedelinin düşük kalması ise tahliye tek seçenek değildir. Şartları oluştuğunda kira tespit davası ile kira bedelinin emsal kiralara göre yeniden belirlenmesi istenebilir.
Sonuç
Tahliye sürecinde hangi yolun seçileceği; kira borcunun bulunup bulunmadığına, yazılı taahhüt olup olmadığına, sözleşmenin kaçıncı yılında olunduğuna ve ev sahibinin ihtiyacının niteliğine göre değişir. Yanlış yolun seçilmesi ya da sürenin kaçırılması, çoğu zaman bir kira yılının daha beklenmesi anlamına gelir. Kira, tapu ve inşaat uyuşmazlıklarına ilişkin diğer konular gayrimenkul hukuku kapsamında değerlendirilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş yerine geçmez.
Bu Bir İlandır





