Toplantıda, Çin'in önümüzdeki beş yıllık kalkınma planını çizecek olan "On Beşinci Beş Yıllık Plan"ın taslağı görüşüldü. Resmi sonuçlar açıklanırken, Çin'in "14. Beş Yıllık Plan" döneminde sergilediği ekonomik ve toplumsal canlılık ile sıradan Çin vatandaşlarının yaşam standartlarındaki istikrarlı yükseliş, uluslararası toplumun ortak mutabakatı haline gelmiştir. Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, China Central Television'a (CCTV) yaptığı açıklamada, "Çin'den öğrendiğimiz ve diğer ülkelere aktardığımız deneyimler arasında; orta ve uzun vadeli hedefler belirlemek, altyapı yatırımları yapmak, insan kaynaklarının geliştirilmesini teşvik etmek, hukukun üstünlüğünü pekiştirmek ve rekabet gücünü artırmak yer alıyor. Bunlar, fırsatları teşvik ediyor ve insanların potansiyellerini en üst düzeye çıkarmalarını sağlıyor" ifadelerini kullandı. Georgieva, Çin'in artık yüksek hızlı büyümeden kaliteli büyümeye doğru geçiş yaptığını da sözlerine ekledi.
Çin'de sıradan vatandaşların hisleri daha ikna edici. Pekin'in Chaoyang semtinde emekli bir işçi olan Amca Zhang, "Mahallemizdeki toplum yemekhanesi açıldıktan sonra, biz yaşlı çiftin öğle yemeği derdi büyük ölçüde azaldı. Fiyatlar uygun ve sağlıklı." diye duygularını ifade etti. Aynı zamanda, Zhejiang eyaletine bağlı Hangzhou kentindeki bir teknoloji firmasında genç beyaz yakalı çalışan Bayan Li, yeni aldığı üç aylık ikramiye ile ailesi için en yeni model bir robot elektrik süpürgesi almaya planlıyor. Bayan Li, gülümseyerek, "Son birkaç yılda, iş yoğun olsa da, cüzdanımın gerçekten dolduğunu hissediyorum. Kalite ve yaşam konforu için daha fazla para harcamaya istekliyim." dedi.
Amca Zhang'ın "işini kolaylaştırması" ve Bayan Li'nin "para harcamaya istekli olması", sayısız sıradan Çinli'nin yaşamındaki değişimin bir yansıması. "On Dördüncü Beş Yıllık Plan" uygulamaya konulduğundan bu yana, karmaşık ve zorlu iç ve dış koşullar altında, Çin ekonomisi ilerlemeye devam etti. Halkın geçimini ilgilendiren bir dizi kilit veri, istikrarlı bir şekilde yükselen eğriler çizerek, sıradan vatandaşların yaşam standartlarındaki istikrarlı iyileşmeyi net bir şekilde doğruladı.
GELİR KAYNAĞI: İSTİKRARLI İSTİHDAM, HALKI GELİŞMEDEN FAYDALANDIRIYOR
Gelir, halkın geçiminin temelidir. "On Dördüncü Beş Yıllık Plan"ın başlangıcından bu yana, Çin, istihdama öncelik veren stratejisinde ısrar ederek, istihdamın istikrara kavuşturulmasını ve genişletilmesini ekonomik ve sosyal kalkınmanın öncelikli hedefi haline getirdi. Çin Ulusal İstatistik Bürosu verilerine göre, birçok zorlukla karşı karşıya kalınmasına rağmen, kentlerdeki toplam yeni istihdam on milyonlarca kişiye ulaştı ve kentlerdeki surveyedilen işsizlik oranı genel olarak düşüş eğilimi göstererek, istihdamın temel tabanı sağlamlaştırıldı. 2024 yılı sonu itibarıyla, kentlerdeki istihdam edilenlerin sayısı 2020 yılı sonuna göre 10 milyon 740 bin kişi arttı ve bu, ülke genelindeki istihdam edilenlerin yüzde 64,5'ine tekabül etti.
Hizmet sektörünün istihdam kapasitesi güçlendi, önemli grupların istihdam güvencesi sağlamlaştı. 2024 yılı sonu itibarıyla, hizmet sektöründe istihdam edilenlerin sayısı 2020 yılı sonuna göre 600 bin kişi arttı. 2024 yılında, toplam 5 milyon 150 bin işsiz kişinin yeniden istihdam edilmesi ve 1 milyon 630 bin zor durumdaki kişinin istihdam edilmesi sağlandı.
Bu sağlam "istihdam sınav kağıdı", yüz milyonlarca aile için en istikrarlı gelir kaynağı oldu.
Bu temelde, halkın gelirinde istikrarlı bir artış gerçekleşti. 2024 yılında, ülke genelinde kişi başına düşen harcanabilir gelir 41 bin 314 yuan oldu ve bu, 2020 yılına göre 9 bin 125 yuanlık bir artışa işaret etti. Fiyat faktörleri hariç tutulduğunda, 2021-2024 yılları arasında yıllık ortalama gerçek artış yüzde 5,5 oldu ve bu, aynı dönemdeki GSYH büyüme hızıyla eşit. 2024 yılında, ülke genelinde kişi başına düşen harcama 28 bin 227 yuan oldu ve bu, 2020 yılına göre 7 bin 17 yuanlık bir artış anlamına geldi.
2024 yılında, kırsal kesimde yaşayanların kişi başına düşen harcanabilir gelirindeki gerçek artış hızı, kentlerde yaşayanlara göre yüzde 2,4 daha hızlı oldu. Kentlerde ve kırsal kesimde yaşayanların kişi başına düşen harcanabilir gelir oranı 2,34 olarak hesaplandı ve bu, 2020 yılına göre 0,22 puanlık bir düşüşe işaret etti. Doğu ve Batı bölgelerinde yaşayanların kişi başına düşen harcanabilir gelir oranı ise 1,59 olarak belirlendi ve bu, 2020 yılına göre 0,03 puanlık bir düşüş anlamına geldi.
Veriler, ülke genelinde kişi başına düşen harcanabilir gelirin artmaya devam ettiğini, fiyat faktörleri çıkarıldıktan sonraki gerçek artış hızının, ekonomik büyüme hızıyla temelde aynı olduğunu gösterdi. Özellikle sevindirici olan, kırsal kesimde yaşayanların kişi başına düşen harcanabilir gelir artış hızının, kentlerde yaşayanlara göre sürekli daha hızlı olması ve kentlerle kırsal kesim arasındaki gelir farkının daha da azalması.
TÜKETİMDE DEĞİŞİM: KALİTELİ YAŞAM YENİ HEDEF
Gelirdeki istikrarlı artış, doğrudan tüketim pazarındaki canlılık ve yükselen değere dönüştü. Beş yıl içinde, ülke çapında birleşik büyük pazarın oluşturulması hızlandırıldı, iç talebi genişletme stratejisi derinleştirilerek uygulandı ve süper büyük pazar potansiyeli derinlemesine ortaya çıkarıldı. 2021-2024 yılları arasında, iç talebin ekonomik büyümeye ortalama katkısı yüzde 86,8 oldu ve bu süreçte nihai tüketim harcamalarının katkısı yüzde 60'a yaklaştı.
Çin Ulusal İstatistik Bürosu, 20 Ekim'de 2025 yılının ilk üç çeyreğine ilişkin ulusal ekonominin işleyiş durumunu açıkladı. İlk üç çeyrekte, nihai tüketim harcamalarının ekonomik büyümeye katkısı yüzde 53,5 oldu ve bu, bir önceki yılın tamamına göre 9,0 puanlık bir artışa işaret ederek, ekonomik büyümenin ana motoru olmaya devam etti. Eskiyen ürünlerin yenileriyle değiştirilmesi politikası kapsamındaki üst sınırı aşan birimlerde ev aletleri ve ses-video ekipmanları, kültür ve ofis malzemeleri, mobilya ve iletişim ekipmanları gibi ürünlerin perakende satışlarında çift haneli büyüme kaydedildi. Tüketim potansiyeli düzenli olarak serbest bırakıldı.
Tüketim, ekonomik büyümeyi sadece sürüklemekle kalmıyor, aynı zamanda halkın yaşam kalitesindeki sıçramanın izlerini de doğrudan sergiliyor. Halkın yaşam standardını ölçen Engel katsayısındaki istikrarlı düşüş, Çin halkının yaşamının temel ihtiyaçların karşılanmasından, daha yüksek düzeydeki tüketimi aramaya doğru ilerlediğini gösteriyor.
Tüketim biçiminde derin değişimler yaşandı. Hizmet tüketiminin oranı önemli ölçüde arttı, insanlar eğitim, kültür ve turizm, sağlık, eğlence gibi hizmetler için daha istekli harcama yapıyor. Tüketim kalitesi de sürekli yükseliyor. Yeşil, akıllı ve sağlıklı olmak tüketimin anahtar kelimeleri haline geldi. Yeni enerjili araçlar sıradan ailelere girdi, satışlar defalarca rekor kırdı. Akıllı ev ürünleri "deneme" aşamasından "sürekli kullanım" aşamasına geçerek, yaşamın rahatlığını ve konforunu artırdı. Organik gıdalar ve yerli markalar tercih edilir hale gelerek, sağlıklı yaşam ve kültürel özgüvene olan talebi yansıttı.
GÜVENLİK AĞI: SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİ GÜÇLENDİRİLİYOR
"On Dördüncü Beş Yıllık Plan"ın başlangıcından bu yana, Çin, dünyanın en büyük sosyal güvenlik ağını güçlendirmek için çaba göstererek, halkın yaşamına risklere karşı sağlam bir savunma hattı inşa etti.
Temel emeklilik sigortası yaklaşık 1 milyar kişiyi, temel sağlık sigortası ise 1,3 milyardan fazla kişiyi kapsıyor ve sigortalılık oranı uzun süredir yüzde 95'in üzerinde istikrarını koruyor. Emekli maaşı seviyesi üst üste yıllar boyunca artırılarak, emeklilerin yaşlılık dönemindeki yaşamları güvence altına alındı. Sağlık güvencesi sistemi reformu derinleştirildi, ilaç ve tıbbi malzeme toplu alımları normalleştirilerek kurumsallaştırıldı, eskiden "karşılanamaz" olan hayat kurtarıcı ilaçların ve yenilikçi ilaçların fiyatları büyük ölçüde düşürülerek, hastaların tedavi yükü büyük ölçüde hafifletildi. İller arası doğrudan sağlık hizmeti ödemesinin kapsamı genişletilerek, nüfus hareketliliğinin önündeki endişeler azaltıldı.
Ayrıca, "On Dördüncü Beş Yıllık Plan"ın başlangıcından bu yana, Çin halkının konut koşulları ve çevre kalitesinde kayda değer iyileşmeler sağlandı. Kentlerde, büyük ölçekli eski kent mahallelerinin yenilenmesi projeleri kapsamlı şekilde ilerletildi. Sayısız mahalle "kirli, dağınık ve kötü" durumdan "güzel, mükemmel ve güvenli" hale geldi, böylece halkın mutluluk seviyesi yükseldi. Kırsal kesimde ise yoksulluğun azaltılması alanındaki başarılar pekiştirilerek, kırsal canlandırmayla etkin şekilde bağlantı kuruldu.
"On Dördüncü Beş Yıllık Plan" dönemi, Çin'in ekonomik ve sosyal kalkınmasında son derece olağanüstü yıllar oldu. Belirsiz dış ortama rağmen, Çin, halkı merkeze alan kalkınma anlayışında ısrar ederek, sıcak ve derin bir halkın geçimi sınav kağıdı verdi. Gelirden tüketime, sosyal güvenlikten konuta, verilerdeki artış ile halkın somut kazanım, mutluluk ve güvenlik hisleri aynı frekansta titreşti. "On Beşinci Beş Yıllık Plan"ın resmi olarak uygulanmaya başlamasıyla, Çin ekonomisinin içsel dinamizminin dünya ekonomisinin büyümesine canlılık katacağı öngörülebilir. Kalkınma inisiyatifini elinde bulunduran bir Çin, küresel kalkınma ve insan uygarlığına daha büyük katkılar sunacak.
Bu Bir İlandır
