'En çok kansızlık, böbrek yetmezliği ve kemik ağrıları şikayetlerini görürüz'
Kemik iliği kanseriyle ilgili bilgi veren Uzm. Dr. Aslıhan Sezgin, 'Kan hastalıkları arasında en çok gördüğümüz kanserlerden bir tanesi multipl miyelomdur. Özellikle, 50'li, 60'lı yaşlardan sonra gördüğümüz, ancak son yıllarda daha genç hastalara da teşhisini koyduğumuz bir hastalık. Ama 30 yaş altı hastalarda genellikle görmüyoruz. Bu bir kemik iliği kanseridir, kemik iliğinde antikorları yapan plazma hücrelerinin artmasından ve kontrolsüz olarak artmasından kaynaklanır. Bu hastalık genellikle lösemilerde beklediğimiz gibi hızlı şikayetler oluşturmak yerine daha ağır gelen kemik ağrıları, tanısı konulamayan böbrek yetmezlikleri ve kansızlıkla ortaya çıkar. En sık gördüğümüz tanıları; kemik ağrıları, bel ağrısı, göğüs ve sırttaki ağrılar ya da travma olmadan olan, kendiliğinden gelişen kırıklardır. Hastaların genelde başvuruları bu şikayetlerden dolayı olur. En çok kansızlık, böbrek yetmezliği ve kemik ağrıları şikayetlerini görürüz' dedi.

'Ne kadar hızlı tanısını koyabilirsek etkilerini önleme şansımız oluyor'
Bilal Dere'nin hastalığını ön tanı tahlilleriyle tespit ettiklerini belirten Sezgin, tedavi sürecinde olumlu sonuçlar almaya başladıklarını dile getirerek, 'Hastamızın da yaklaşık 1,5 yıldır devam eden bir kansızlık şikayeti vardı. Bu kansızlık herhangi bir vitamin ya da demir eksikliğine bağlı değildi. Biz bu şikayet üzerine miyelom ön tanısıyla tahliller yaptık. Ne kadar hızlı tanısını koyabilirsek, kemik kırılmaları, böbrek yetmezliğinin kalıcı olması ve diyalize ilerlemesini ve sürekli kan verilmesini önleme seçeneklerimiz oluyor. Hastamımız da da oldukça düşük hemoglobin düzeyinden dolayı kan takılmasına ihtiyacı vardı. Kemoterapinin birinci gününden sonra Kan sransfüzyonuna ihtiyacımız olmadı' diye konuştu.

'1,5 yıl içerisinde yapılan tahlillerinde herhangi bir enfeksiyon, böbrek yetmezliği tespit edilmemiş'
Hastanın daha önce yapılan tetkiklerinde hastalıkların sebebinin belirlenemediğini kaydeden Sezgin, 'Yaklaşık 1,5 yıl içerisinde hastada giderek derinleşen kansızlık gelişmiş. Kansızlık için geçmiş tahlillerini takip ettiğimizde, demir, B12, folikasit gibi parametrelere daha önce bakıldığını görüyoruz. Hastada 1,5 yıl içerisinde bakılan tahlillerinde herhangi bir enfeksiyon, böbrek yetmezliği tespit edilmemiş. Bir yerde kan kaybı da yok. Biz hastamıza ilk önce multipl miyelomla ilişkili olabilecek serum protein elektroforezi ve immünfiksasyon gibi tahlillerini gönderdik. Kansızlık haricindeki serum protein ve sedimantasyon yüksekliği gibi belirtiler vardı. Dolayısıyla bize başvurduğu gün hastamızın kemik iliği aspirasyonu ve biyopsisini yaptık. Ertesi gün baktığımızda yüzde 70, 80 oranında plazma hücresinin aspirasyonunu görüp tedavisine başladık' şeklinde konuştu.

'Gece bile uyumakta zorlanıyordum'
Belirtilerinin kemik ağrıları ve aşırı halsizlik şikayetiyle başladığını dile getiren Bilal Dere ise, 'Gece bile uyumakta zorlanıyordum. Bu yüzden Kastamonu Eğitim ve Araştırma Hastanesinin Acil Servisi'ne başvurdum. Oradaki doktorumun yönlendirmesiyle önce Dahiliye Polikliniği, ardından Aslıhan Hanım'a yönlendirildim. Yaklaşık 2 yıldır yaşadığım ağrıların sebebinin, doktorum Aslıhan Hanımın yaptığı teşhisle kemik iliği kanseri olduğunu öğrendim. Teşhis koyulduktan sonra kemoterapi sürecine geçtim. Takibim doktorum tarafından yapılmaktadır. İki yıldır devam eden hastalığımın sebebi kansızlık olarak söyleniyordu. Kan ilaçları kullandım, ağrı kesiciler kullandım. Sürekli bel, bacak ağrıları ve halsizlik şikayetiyle gittiğim doktorlarda gerekli tedaviler yapıldı ama teşhis Kastamonu Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde konuldu. Kastamonu Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde görevli herkese sonsuz teşekkür ediyorum. Bu teşekkürlerimi CİMER aracılığıyla da Sağlık Bakanlığına da bildirdim' ifadelerini kullandı.

Düzce İl Özel İdaresi Kadın Emeği Merkezi'nde Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü'nden Dr. Öğretim Üyesi Hacer Gülen Savaş'ın konuşmacı olarak yer aldığı programda, kadın sağlığının yaşamın her döneminde korunmasının önemi ele alınırken, erken tanı, düzenli sağlık taramaları ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarının hastalıkların önlenmesindeki kritik rolüne dikkat çekildi.
Seminerde kadınların ergenlik döneminden menopoz sürecine kadar karşılaşabilecekleri sağlık sorunlarına değinen Savaş, kadın sağlığının yalnızca biyolojik özelliklerden değil, toplumsal yaşamın getirdiği sorumluluklar ve yaşam şartlarından da etkilendiğini ifade etti. Kadınların düzenli sağlık kontrollerini ihmal etmemesi gerektiğini vurgulayan Savaş, koruyucu sağlık hizmetlerinin toplum sağlığının güçlenmesindeki önemini belirtti.
Konuşmasında cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara da değinen öğretim üyesi, HPV aşısının hem kız hem de erkek çocukları için etkili bir koruyucu yöntem olduğunu söyledi.
Meme kanserinde erken tanının hayat kurtardığını vurgulayan Dr. Öğr. Üyesi Hacer Gülen Savaş, kadınların her ay düzenli olarak kendi kendine meme muayenesi yapması, yılda bir kez klinik meme muayenesinden geçmesi ve uygun yaş aralıklarında mamografi taramalarını ihmal etmemesi gerektiğini ifade etti. Seminer kapsamında katılımcılara kendi kendine meme muayenesinin doğru uygulanışına ilişkin uygulamalı bilgiler de aktarıldı.
Katılımcıların yoğun ilgi gösterdiği seminer, kadın sağlığının korunmasına yönelik farkındalığın artırılmasına katkı sağlayan bilgilendirmelerin ardından sona erdi.

Masa başı çalışanlara egzersiz önerileri
Programın son bölümünde konuşan Fizyoterapist Şeyma Yelken, fiziksel aktivitenin sağlık üzerindeki olumlu etkilerini aktardı. Doğru duruş ile kas ve eklem sağlığının korunması gerektiğinin altını çizen Yelken, özellikle masa başında çalışan bireylerde sıkça rastlanan kas-iskelet sistemi sorunlarına karşı günlük hayatta kolayca uygulanabilecek basit egzersiz tavsiyelerinde bulundu.

Eyüboğlu, eğitimin planlanması ve uygulanmasında katkı sağlayan Eflani Devlet Hastanesi yönetimi ve sağlık personeline, Eflani Halk Eğitimi Merkezi Müdürlüğüne ve emeği geçen tüm görevlilere teşekkür etti.

Kurumlar arası iş birliğiyle gerçekleştirilen eğitimin, personelin mesleki gelişimine ve iş sağlığı ile güvenliği kültürünün güçlendirilmesine önemli katkı sağlamasının hedeflendiği belirtildi.

'Türkiye, Fenilketonürinin sık görüldüğü ülkeler arasında'

Hastalığın kalıtsal olarak geçtiğini belirten Kurt, anne ve babanın ekseriya sağlıklı görünmesine rağmen hastalığın taşıyıcısı olabileceğini söyledi. Fatih Kurt, 'Bozuk gen hem anneden hem de babadan bebeğe geçtiğinde çocuk fenilketonüri ile doğar. Eğer bozuk gen yalnızca bir ebeveynden geçerse çocuk taşıyıcı olur ancak hastalık belirtileri göstermez' ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin fenilketonürinin en sık görüldüğü ülkelerden biri olduğuna dikkat çeken Doç. Dr. Kurt, 'Yaklaşık her 25 kişiden biri taşıyıcıdır ve her 6 bin doğumdan birinde fenilketonüri görülmektedir. Bu nedenle yenidoğan tarama programı ülkemiz için büyük önem taşımaktadır.' şeklinde konuştu.

'Tedavi edilmediğinde ciddi sonuçlara yol açabiliyor'

Tedavi edilmediği takdirde hastalığın ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini belirten Doç. Dr. Fatih Kurt, 'Tedavi edilmeyen çocuklarda zamanla ciddi ve geri dönüşü olmayan beyin hasarı gelişebilir. İlerleyici zihinsel gerilik, epileptik nöbetler, otizm, kaba ve ince motor becerilerde gerilik, ciltte egzema benzeri döküntüler, açık cilt ve göz rengi gibi sağlık sorunlarına yol açabilir' dedi.

'Topuk kanı taraması hayati önem taşıyor'

Yenidoğan topuk kanı taramasının erken tanıda kritik bir role sahip olduğunu vurgulayan Kurt, bebeklerin beyni etkilenmeden önce hastalığın tespit edilmesinin büyük önem taşıdığını ifade etti. Doç. Dr. Fatih Kurt, 'Bu amaçla bebeklere yaşamın ilk günlerinde, ideal olarak da 48-72 saat beslendikten sonra filtre kağıdına alınan birkaç damla topuk kanı ile kolayca tanı konabilmektedir. Bu basit test sayesinde hastalık henüz hiçbir belirti vermeden tespit edilebilir ve tedaviye hemen başlanabilir' açıklamasında bulundu.

Topuk kanı testinin ideal olarak bebeğin doğumdan sonra 48-72 saat beslendikten sonra yapılması gerektiğini belirten Kurt, erken taburcu olan bebeklerde ise hastaneden çıkmadan önce ilk örneğin alındığını ve gerekli durumlarda aile sağlığı merkezlerinde ikinci örnek istendiğini söyledi. Kurt, 'Bu tarama testi, fenilketonürinin yanı sıra birçok önemli doğumsal hastalığın erken tanısını sağlayarak çocukların sağlıklı geleceği açısından büyük önem taşımaktadır' dedi.

Erken tanı ile geç tanı arasındaki farklara değinen Kurt, geç tanı alan çocuklarda fenilalaninin beyinde hasar oluşturmaya başlaması nedeniyle nörolojik sorunlar ve zihinsel gelişim geriliğinin ortaya çıkabileceğini ifade etti. 'Oluşan beyin hasarını daha sonra tamamen düzeltmek mümkün değildir' diyen Doç. Dr. Kurt, erken tanı alan çocukların ise uygun diyet tedavisi ve düzenli takip sayesinde yaşıtları gibi büyüyebildiğini, normal zeka gelişimi gösterebildiğini, eğitim alabildiğini ve sağlıklı bir yaşam sürdürebildiğini belirtti.

'Erken tanı ile geç tanı arasındaki fark büyük'

Fenilketonüride tedavinin temelini yaşam boyu uygulanan özel tıbbi beslenme tedavisinin oluşturduğunu kaydeden Kurt, ailelerin hastalık konusunda doğru bilgilendirilmesi ve diyete eksiksiz uyum sağlamasının son derece önemli olduğunu söyledi. Doç. Dr. Fatih Kurt, 'Çocukların düzenli olarak çocuk metabolizma uzmanı ve diyetisyen tarafından takip edilmesi, kan fenilalanin düzeylerinin belirli aralıklarla ölçülmesi ve beslenmenin buna göre düzenlenmesi sağlıklı büyüme ve gelişim için gereklidir' ifadelerini kullandı.

Günümüzde fenilketonürinin erken tanı konulduğunda en başarılı şekilde kontrol altına alınabilen kalıtsal hastalıklardan biri olduğunu vurgulayan Kurt, 'Topuk kanı taraması sayesinde hastalık belirtiler ortaya çıkmadan tespit edilebilir ve uygun tedaviye başlanabilir. Erken tanı alan ve tedavisine düzenli devam eden çocuklar, sağlıklı akranları gibi eğitim görebilir, çalışabilir ve normal bir yaşam sürebilir' dedi.

'Erken tanı ile sağlıklı bir yaşam mümkün'

Son yıllarda tanı ve tedavi alanında önemli gelişmeler yaşandığını belirten Doç. Dr. Fatih Kurt, genetik testler sayesinde ailelerde taşıyıcılık durumunun belirlenebildiğini ve riskli çiftlere genetik danışmanlık verilebildiğini söyledi. Kurt, 'Her iki ebeveynin de taşıyıcı olduğu durumlarda, tüp bebek tedavisi sırasında uygulanan preimplantasyon genetik tanı yöntemi ile hastalığı taşımayan embriyolar seçilerek sağlıklı gebelik elde edilebilmektedir' diye konuştu.

Tedavi alanında ise özel tıbbi mamalar ve düşük proteinli ürünlerin yanı sıra uygun hastalarda enzim tedavileri ve gen tedavileri üzerine yürütülen çalışmaların umut verici sonuçlar ortaya koyduğunu ifade eden Doç. Dr. Kurt, 'Fenilketonüri önlenebilir bir hastalık değildir; ancak erken tanı sayesinde zihinsel engellilik tamamen önlenebilir. Bunun anahtarı ise yenidoğan topuk kanı taramasıdır' sözleriyle konuşmasını tamamlandı.

'Türkiye acil tıbbın merkezi olacak'
Kurban, uygulamanın yapay zeka bölümünün tüm vatandaşlara açık olduğunu ancak canlı destek ve hekim forumu kısımlarına yalnızca doktorların erişebileceğini aktararak, yapay zekanın tüm bilgileri güvenli bir kapalı sistemde derleyip sınıflandırdığını vurguladı. Kurban, 'Uygulama, yapay zeka bölümü itibariyle tek değil ama bu forum bölümü itibariyle tek. Yani bir program aracılığıyla siz hem canlı destek alabileceksiniz, hem acil durumlarda yapay zeka size önerilerde de bulunabilecek, bu da olacak çünkü yapay zeka bütün bilgiyi kapalı bir sistem içerisine toplayacak, derleyecek, sınıflandıracak, saklayacak. Uygulama hatalı çıkarımlar yapmasın diye biz sürekli onu koruyacağız. Bakın buradaki avantaj şu; bu uygulamanın gelişmesiyle Türkiye acil tıbbın merkezi olacak. Bunu yapan da Hekimsen' diye konuştu.

'Sağlık çalışanlarını iktisadi ortaklıkla ev ve araç sahibi yapıyoruz'
Kasım 2025'te kurulan AL-KON Konfederasyonu çatısı altında memurları da kapsayan bir yapı oluşturduklarını anlatan Kurban, şahsi menfaatleri bir kenara bırakarak devlet ve millet için çalışmaya devam edeceklerini dile getirdi. Kurban, üyelerinin ekonomik refahını artırmak için 'iktisadi ortaklık' modeli geliştirdiklerini belirterek, şunları kaydetti:
'HEKİMSEN, kurduğu şirket ve işbirlikleriyle üyelerine çok indirimli araç imkanı sunuyor. Ben de hayatımda ilk kez sıfır kilometre araca bu şekilde sahip oldum, yoksa param yetmiyordu. Bunun yanı sıra üyelerimizi banka kredisi bile kullanmadan ev sahibi yapacak bir sistem kuruyoruz. Örneğin bir ev projesinde, üyemize kendi maaşıyla ödeyebileceği, bir kısmı peşin bir kısmı vadeli bir tablo çıkarıyoruz. Üyemiz 50 bin lira gibi bir miktarla anonim şirketimize ortak oluyor ve o evden edilecek kâra da ortak olarak, yatırdığı paranın yaklaşık yüzde 15-20'sini tekrar kazanıyor.'
Büyük ortaklıklarla kongre merkezi otelleri kurmayı da planladıklarını aktaran Kurban, bu sayede üyelerine hem indirimli konaklama hem de düşük maliyetli kongre imkanı sunacaklarını, mevcut sistemi tamamen değiştirmeyi hedeflediklerini ifade etti.

Aile hekimliğinde GETAT dönemi
Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp (GETAT) uygulamalarının aile hekimliğine entegre edilmesi için Sağlık Bakanlığı ile yürüttükleri görüşmelerin olumlu sonuçlandığını hatırlatan Kurban, YÖK ile devam eden süreç tamamlandığında aile hekimlerinin fitoterapi ve diğer GETAT alanlarında yüksek lisans yapabileceğini bildirdi.
Akademik çalışmalara da büyük önem verdiklerini belirten Kurban, hakemli dergi işbirlikleriyle geleneksel bilim ödülleri dağıttıklarını sözlerine ekleyerek, sözlerini şöyle noktaladı:
'Hekimsen sadece bir sendika olarak görülmüyor. Bakan kişi anlayamıyor, 'Bu nasıl bir sendika?' diye düşünebiliyor çünkü HEKİMSEN Sağlık Bakanlığı'na da destek veriyor, hükümete de destek veriyor, yapılan bütün iyi uygulamalara destek veriyor, geliştiriyor, projeler üretiyor ve projeleri sadece üretip de sunmuyor. Rica etmiyor, kendisi yapıyor, dikkat ederseniz mesela HADEM programımız da buna örnektir. Biz her şeyi zirvede isteyen ve bunun için uğraşan bir sendikayız. Umumumuzun menfaati esastır ve her türlü sekonder (ikincil) kazancı da reddediyoruz.'
Ayrıca Kurban, 'HEKİMSEN uzun bir süredir hükümetimizden Hekimlik Meslek Yasası talep etmiş ve bunun 1928 yılından sonra ilk nüshasını da hazırlamış, yetkililere sunduk. Halkımızın içi rahat olsun, eğer bu yasamız tabii ki bazı düzenleme ve değişikliklerden sonra geçerse tıp ülkemizde zirveye çıkacak ve ülkemiz geleneksel tedavileri üretip ihraç etmede de lider konuma geçecektir. Biz bu ürünlerden ilaçta üreteceğiz. Adeta ülkemizde yeni bir altın kaynağı bulunmuş gibi olacak' ifadesini kullandı.

'Gözlük tercih edin'
Erdoğan, rüzgarlı havalarda çevresel faktörlerin değişmesiyle farklı hastalıkların da ortaya çıkabildiğini dile getirerek, kirpik dibi iltihaplanması gibi rahatsızlıkların tabloyu daha ağır hale getirebildiğini aktardı. Polen alerjisi bulunanların özellikle sabah saatlerinde ve rüzgarlı havalarda dışarı çıkmamaya özen göstermesi gerektiğini vurgulayan Erdoğan, kontakt lens kullanıcılarına da şu tavsiyelerde bulundu:
'Kontakt lenslerin üzerine polenler çok rahat yapışabiliyor. Bu nedenle bahar aylarında gözlük tercih edilmesi daha sağlıklı olabilir. Hafif alerjik vakalarda soğuk kompres ve suni gözyaşı damlaları yeterli olabilirken, ileri düzey şikayetlerde mutlaka bir göz hekimine başvurulmalıdır.'
Günümüzde cep telefonu ve bilgisayar kullanımının hayatın vazgeçilmez bir parçası olduğuna değinen Erdoğan, uzun süre ekrana bakmanın göz kırpma sayısını yarı yarıya azalttığını, bunun da göz kuruluğunu artırdığını kaydetti. Erdoğan, ekran karşısında geçirilen süre boyunca göz kırpmaların bilinçli olarak sıklaştırılması ve gerektiğinde suni gözyaşı damlalarıyla destek verilmesi gerektiğini bildirdi.

'Çay steril değil, kolonya göze zarar verir'
Toplumda doğru bilinen yanlış uygulamalara karşı da vatandaşları uyaran Erdoğan, göz hastalıklarında kulaktan dolma yöntemlerin kalıcı hasarlara yol açabileceğine işaret etti. Erdoğan, çay pansumanı ve kolonya kullanımının göz sağlığı açısından büyük risk oluşturduğunun altını çizerek, konuşmasını şöyle tamamladı:
'Çay steril bir sıvı değildir, içerisindeki tanecikler göz yüzeyi için oldukça tahriş edicidir. Kolonyadaki yüksek alkol oranı da göz yüzeyine doğrudan zarar verir. Ayrıca başkasına ait göz damlasının kullanımı da tehlikeli sonuçlar doğurabilir. Yanlış uygulamalar, mevcut hastalığı maskeleyebileceği gibi daha ciddi sağlık sorunlarına zemin hazırlayabilir. Göz, zannedilenden çok daha hassas bir organdır. Bu nedenle evde yapılan bilinçsiz müdahaleler yerine mutlaka uzman bir hekime başvurulmalıdır.'

'Sosyal temasın azalması tetikliyor'
İstifçiliğin son yıllarda artmasının temel nedeninin sosyal temasın azalması olduğunu vurgulayan Çelik, 'İnsan insana iletişimin azalması, değerlerin, ahlak ve maneviyatın zayıflaması, yalnızlaşmanın artması bu tablonun ortaya çıkmasında etkili. En hafif tabiriyle depresif bir tablo, en ağır tablosuyla ise sert bir takıntı-zorlantı (obsesyon) bozukluğudur. Birey eşyalarla kurduğu bağdan kopamıyor ve çoğu zaman yanlış olduğunu bilse de bu davranışından vazgeçemiyor' diye konuştu.

Kişi yanlış olduğunu bilse de vazgeçemeyebiliyor
Dr. Öğr. Üyesi Ali Ruhan Çelik, istifçiliğin kişinin eşyalarla kurduğu bağdan kopamamasıyla ortaya çıktığına dikkati çekerek, şunları kaydetti:
'Biriktiricilik ve istifçilik, kişinin eşyalarla kurduğu bağdan kopamaması, o eşyaları evinin dışına çıkaramaması ve bu çıkarmayla ilgili bir zorlantı yaşamasıyla karşımıza çıkıyor. Bildiğiniz gibi bazı durumlarda kamu kurumları da burada görev alıyor çünkü çevreye rahatsızlık veren bir durum ortaya çıkabiliyor. Şikayetler yaşansa bile birey zorla oradan çıkarılmadan, çoğu zaman yanlış olduğunu bilse de vazgeçemediği bir davranış olarak bu durum karşımıza çıkıyor.'

Erken müdahale ve çevre desteği şart
Bu durumun önlenebilmesi için yapılması gerekenleri anlatan Çelik, 'Bunu nasıl önleyebiliriz? Öncelikle hepimiz toplum içerisinde birbirimizden sorumluyuz. Çevremizde, önce kendi ailemizde, ailemizde yoksa komşularımızda böyle problemler gördüğümüzde bireyi yetkili sağlık kuruluşuna yönlendirmemiz gerekiyor. Önce bireyle iletişim kurulmalı. Bu durum en uç noktada kişinin farkında olmadığı bir zorlantıya kadar gidebilen tablolar da oluşturabilir, yetkili sağlık kuruluşunun bu bireye yönlendirilmesiyle ilk adım atılmış olabilir' ifadelerini kullandı.
İstifçiliğin yalnızca belirli bir yaş, cinsiyet ya da sosyokültürel sınıfa özgü olmadığını, herkesin risk altında olabileceğini aktaran Çelik, hastalığın erken dönemde sosyal izolasyon, hayattan keyif almama, uyku düzeninde bozulma ve suçluluk duygusu gibi belirtiler verdiğini söyledi. Çelik, 'Bu bunalımla ilgili bir problem olduğu için önce bunun davranışsal izlerini ve alarmlarını vermeye başlar. Birey sosyal izolasyon içerisine giriyorsa, duygularını paylaşmıyorsa, düşüncelerini paylaşmıyorsa, ilişkilerinde bozukluklar varsa, akademik işlevselliğinde veya diğer zihinsel işlevlerinde gerileme ve durgunluk varsa, hayattan keyif almıyorsa, eskiden yaptığı şeyleri artık yapmamaya başlıyorsa, uykuları azalıyorsa veya artıyorsa, suçluluk duyguları varsa, bağ kurmayla ilgili çevresiyle problemler varsa bu işaretlerle birlikte bu ihtimallerin arttığını söyleyebiliriz' diye konuştu.

'Küçük işaretlerle başlar, kar topu gibi büyüyebilir'
Erken müdahalenin önemine dikkat çeken Çelik, 'Bu meseleler küçük küçük başlar, küçük küçük işaretlerini verir, daha sonra kar topu gibi büyüyebilir. Biz ne kadar o mesele küçükken buna el atarsak, bunu önlemeye başlarsak, o kadar muhtemel sonuçları da engelleyebiliriz' sözlerine ekledi.